Organy podatkowe nakładają grzywny na podatników składających z opóźnieniem deklarację VAT, w której wykazują nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym. Zdaniem ekspertów w takim przypadku nie należy egzekwować odpowiedzialności karnej skarbowej wobec przedsiębiorców.

Sankcje skarbowe

Jako podstawę prawną nałożenia sankcji organy podatkowe podają art. 56 par. 4 kodeksu karnego skarbowego (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 111, poz. 765 z późn. zm.). Zgodnie z nim karze grzywny za wykroczenie skarbowe podlega podatnik, który mimo ujawnienia przedmiotu lub podstawy opodatkowania nie składa w terminie deklaracji. Karolina Gierszewska, ekspert podatkowy w ECDDP, wskazuje, że przepis ten odnosi się zatem do sytuacji, w której organowi podatkowemu znane są przedmiot lub podstawa opodatkowania, natomiast w przypadku VAT są one ujawniane dopiero poprzez informacje zawarte w deklaracji.

Podatki

Podatki

źródło: ShutterStock

Michał Galejczuk, doradca podatkowy, partner w Polish Advisory Group, przypomina, że istotą VAT jest samoobliczenie. Podatnik zobowiązany jest do składania miesięcznych bądź kwartalnych deklaracji VAT, w których wykazuje podstawę opodatkowania oraz podatek należny i naliczony.

– Oznacza to, że do momentu złożenia we właściwym urzędzie skarbowym deklaracji nie dysponuje on informacjami na temat przedmiotu czy podstawy opodatkowania – mówi Michał Galejczuk.

Kamil Lewandowski, doradca podatkowy, partner w FL Tax, dodaje, że jeśli organ podatkowy nie otrzymał przed nieterminowym złożeniem deklaracji żadnej informacji od podatnika o wykonaniu lub nie czynności podlegających opodatkowaniu (np. w efekcie postępowania podatkowego), to sam fakt złożenia deklaracji po terminie nie powinien skutkować odpowiedzialnością karną skarbową.

Popełnienie wykroczenia

Jak tłumaczy Tomasz Bełdyga, radca prawny, dyrektor w KPMG, wynika to z tego, że art. 56 par. 4 kodeksu należy do szeroko rozumianego prawa karnego i podlega regułom wykładni właściwym dla tej gałęzi prawa.

– Reguły te stanowią, że nie ma czynu zabronionego w sytuacji, gdy działanie potencjalnego sprawcy nie wyczerpuje wszystkich ustawowo wskazanych znamion takiego czynu – podkreśla ekspert z KPMG.

W praktyce organy podatkowe próbują karać za opóźnienie w złożeniu deklaracji, w sytuacji gdy nie mają danych dotyczących przedmiotu i podstawy opodatkowania.

– Nie można w takim przypadku twierdzić, że do ujawnienia przedmiotu lub podstawy opodatkowania doszło, a zatem brak znamion czynu zabronionego wskazanych w art. 56 par. 4 kodeksu uniemożliwia zastosowanie przewidzianych w nim kar – mówi Tomasz Bełdyga.