Przez wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów rozumie się nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium innego państwa członkowskiego.

Pomimo jednak spełnienia przesłanek określonych w art. 9 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054) istnieje kilka grup wyłączeń, kiedy nie dochodzi do wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (WNT).

Marek Wojda, doradca podatkowy w Baker & McKenzie, wyjaśnia, że jedno z wyłączeń dotyczy nabywców należących do jednej z czterech kategorii wymienionych w ustawie, o ile wartość dokonywanych przez nich WNT nie przekroczyła w trakcie roku (i w poprzednim roku) 50 tys. zł.

Podmiotami uprawnionymi do skorzystania z wyłączenia są rolnicy ryczałtowi nabywający towary dla celów własnej działalności rolniczej, podatnicy wykonujący wyłączenie czynności niepodlegające opodatkowaniu i nieposiadający prawa do odliczenia VAT, podatnicy zwolnieni podmiotowo na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT oraz osoby prawne niebędące podatnikami.

Przepisy ustawy o VAT umożliwiają jednocześnie wskazanym podmiotom uprawnionym do skorzystania z wyłączenia wybór opodatkowania WNT.

Od 1 lipca 2011 r. nieco zmieniły się zasady rezygnacji z tego wyłączenia. Marek Wojda tłumaczy, że poprzednio konieczne było złożenie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego pisemnego oświadczenia w tej sprawie. Obecnie, jeśli nabywca zarejestrował się wcześniej jako podatnik VAT-UE, rezygnacja z wyłączenia może nastąpić również przez podanie dostawcy numeru VAT przyznanego dla celów transakcji wewnątrzwspólnotowych.

Jednocześnie wciąż można wybrać opodatkowanie WNT przez złożenie oświad-czenia.

– Przy czym zgodnie z wyjaśnieniami do aktualnego wzoru zgłoszenia VAT-R za złożenie takiego oświadczenia uznaje się zaznaczenie pola w poz. 60 formularza (nie jest konieczne składanie dodatkowego pisma) – mówi Marek Wojda.

Nieznacznie zmienił się też sposób liczenia dwuletniego terminu, w którym obowiązuje wybór opodatkowania opisanych nabyć. Obecnie liczony jest od daty WNT, dla którego dokonano wyboru opodatkowania (poprzednio – od końca miesiąca, w którym złożono oświadczenie).