Od 1 lipca ruszył nowy system poboru opłaty za korzystanie z dróg publicznych. Opłata elektroniczna (system viaTOLL), potocznie zwana e-mytem, zastąpiła dotychczasowe winiety.

Paweł Nocznicki, doradca podatkowy, menedżer w Stone & Feather Tax Advisory, podkreśla, że opłata naliczana jest w zależności od przejechanych kilometrów po wybranych drogach publicznych. Jest więc uzależniona od stopnia zużycia infrastruktury drogowej, co zbliża ją do opłaty za usługę udostępnienia drogi.

– Podobne opłaty pobierane przez podmioty komercyjne z tytułu przejazdu po tzw. autostradach koncesjonowanych podlegają VAT, co mogłoby przemawiać za analogicznym statusem podatkowym opłaty drogowej – ocenia Paweł Nocznicki.

Ekspert zwraca jednak uwagę, że opłata drogowa ma charakter opłaty administracyjnej pobieranej przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA). Z tego względu opłata ta wyłączona jest z opodatkowania VAT. Artykuł 15 ust. 6 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.) wyklucza bowiem organy władzy publicznej z grona podatników VAT.

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, do realizacji których zostały one powołane.

– Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy organy publiczne podejmują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych – przypomina Paweł Nocznicki.

Pobór opłaty drogowej jest jednak wyrazem działania GDDKiA, realizowania powierzonych zadań publicznych, a także elementem polityki państwowej w zakresie ochrony środowiska (zróżnicowanie opłaty w zależności od emisji zanieczyszczeń).

– Takim charakterem wykracza ona więc poza ściśle opłatę za usługę korzystania z infrastruktury drogowej – sugeruje nasz rozmówca.

Za pozostawaniem tego typu opłat poza zakresem VAT opowiedział się Trybunał Sprawiedliwości UE w swoich wyrokach (np. wyroki w sporach pomiędzy Komisją Europejską a Holandią (C-408/97) oraz Grecją (C-260/98)). Również NSA (wyrok z 10 lipca 2003 r., sygn. akt I SA/Wa 1975-1980/02) uznał, że nie są objęte VAT zbliżone charakterem opłaty parkingowe za postój na drogach publicznych.

23,6 mld zł wyniosą wpływy do budżetu z e-myta w latach 2011 – 2018