Zapis windykacyjny to nowa instytucja w polskim prawie. Zacznie on funkcjonować 23 października 2011 r., bo tego dnia wejdzie w życie ustawa z 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw.

Marek Sikorski, ekspert w Instytucie Studiów Podatkowych Modzelewski i Wspólnicy, wyjaśnia, że od zapisu zwykłego zapis windykacyjny różni się tym, że rzeczy, które zostały w tej formie zapisane przez spadkodawcę przechodzą na własność zapisobiorcy z chwilą otwarcia spadku.

– Przedmiotem zapisu windykacyjnego będzie mogła być rzecz oznaczona co do tożsamości, zbywalne prawo majątkowe, przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne oraz ustanowienie na rzecz zapisobiorcy użytkowania lub służebności – wymienia Marek Sikorski.

Ekspert dodaje, że ta nowa instytucja wywołuje również konsekwencje w zakresie podatku od spadków i darowizn. Obowiązek podatkowy powstanie w momencie uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, postanowienia częściowego stwierdzającego nabycie przedmiotu zapisu windykacyjnego lub zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia.

– Wynika to z faktu, że zapisobiorca ma prawo do odmowy przyjęcia zapisu i niecelowe byłoby obciążanie go podatkiem już w momencie otwarcia spadku – tłumaczy nasz rozmówca.

Jego zdaniem podatku nie zapłacą członkowie najbliższej rodziny, ale tylko pod warunkiem że zgłoszą nabycie zapisu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się wspomnianego orzeczenia sądu. W przypadku niedopełnienia tego warunku zapis windykacyjny będzie opodatkowany w sposób określony dla nabywców zaliczonych do tzw. I grupy podatkowej.

Ministerstwo Finansów opublikowało dwa projekty rozporządzeń zmieniające rozporządzenia w sprawie zeznań i zgłoszeń dla podatku od spadków i darowizn. Zakładają one wprowadzenie w zeznaniu SD-3 i zgłoszeniu SD-Z2 m.in. informacji o zapisie windykacyjnym. Nowe rozporządzenia miałyby wejść w życie 23 października 2011 r.

Resort proponuje, aby do 31 grudnia 2012 r. podatnicy mogli składać SD-3 i SD-Z2 według dotychczasowych wzorów, co pozwoli wykorzystać zapasy formularzy. Ta możliwość nie obejmie jednak przypadków dotyczących zapisu zwykłego lub windykacyjnego. Tu konieczne będzie stosowanie nowych druków.

Ważne!

Nabycie przedmiotu w drodze zapisu windykacyjnego będzie opodatkowane podatkiem od spadków i darowizn