Spółka prowadzi handel hurtowy towarami chemii gospodarczej oraz odzieżą. Z uwagi na to, że część towarów wkrótce straci termin przydatności, a część kolekcji wyszła z mody, zostaną one przecenione.

– W jaki sposób zaksięgować przecenę – pyta pan Bogdan z Zawiercia.

Opisana sytuacja sprowadza się do trwałej utraty wartości towaru. Jak zaznacza Beata Handel, biegły rewident z PKF TAX sp. z o.o., przepisy ustawy o rachunkowości wskazują, że na dzień bilansowy dokonuje się wyceny rzeczowych składników aktywów obrotowych – według cen nabycia lub kosztów wytworzenia nie wyższych od cen ich sprzedaży netto.

Cena nabycia to cena zakupu składnika aktywów obejmująca kwotę należną sprzedającemu, bez podlegających odliczeniu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a w przypadku importu powiększona o obciążenia o charakterze publicznoprawnym oraz powiększona o koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika aktywów do stanu zdatnego do używania lub wprowadzenia do obrotu, łącznie z kosztami transportu, jak też załadunku, wyładunku, składowania lub wprowadzenia do obrotu, a obniżona o rabaty, opusty, inne podobne zmniejszenia i odzyski. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie ceny nabycia składnika aktywów, a w szczególności przyjętego nieodpłatnie, w tym w drodze darowizny – jego wyceny dokonuje się według ceny sprzedaży takiego samego lub podobnego przedmiotu.

W hurtowniach ewidencja bilansowa towarów prowadzona jest najczęściej ilościowo-wartościowo w cenach ewidencyjnych zakupu. Obniżenie ceny sprzedaży może spowodować np., że będzie ona niższa od ceny zakupu (ewidencyjnej).

W takiej sytuacji należy utworzyć odpis aktualizujący, zaliczany do pozostałych kosztów operacyjnych. Zalicza się do nich koszty związane pośrednio z działalnością operacyjną jednostki, a w szczególności koszty związane z odpisami aktualizującymi wartość aktywów i ich korektami, z wyjątkiem odpisów obciążających koszty finansowe.

Jak zauważa Beata Handel, odpis aktualizujący może zostać potraktowany jako odchylenie od cen ewidencyjnych danej grupy zapasów (np. towarów) lub wyodrębniony jako aktualizacja wyceny danej grupy zapasów spowodowanej utratą wartości. Sposób ujęcia korekty wartości zapasów na dzień bilansowy zależy od przyjętego w jednostce rozwiązania ewidencyjnego.

Podstawa prawna

Art. 3 ust. 1 pkt 32 lit. f), art. 26, art. 28 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).