Początek roku podatkowego oznacza dla większości z nas obowiązek rozliczenia się z fiskusem. W podatku dochodowym od osób fizycznych zasadą jest, że małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów. Dominika Dragan-Berestecka, doradca podatkowy w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy, przypomina, że małżonkowie mogą rozliczyć się na preferencyjnych zasadach, o ile spełnią wymagania przewidziane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Warunki do spełnienia

Ze wspólnego rozliczenia mogą skorzystać osoby podlegające nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

– Obowiązek ten obejmuje osoby fizyczne, które mają miejsce zamieszkania na terytorium Polski – tłumaczy Dominika Dragan-Berestecka.

Jednocześnie dodaje, że osoby chcące skorzystać z tego rodzaju rozliczenia muszą pozostawać w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy. Oznacza to, że wspólne rozliczenie małżonków nie dotyczy roku, w trakcie którego wstąpili w związek małżeński.

– Wspólne rozliczenie nie jest też możliwe w przypadku rozwodu, przy czym decyduje tu data uprawomocnienia się orzeczenia o rozwiązaniu małżeństwa – dodaje Dominika Dragan-Berestecka.

Takie stanowisko wyrażono w interpretacji indywidualnej dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 7 kwietnia 2010 r. (nr ILPB2/415-91/10-2/AJ). W przedmiotowym stanie faktycznym, wyrok orzekający o rozwodzie uprawomocnił się 2 stycznia 2010 r., a jeden z małżonków pytał, czy możliwe jest w takiej sytuacji wspólne rozliczenie za 2009 rok. Dyrektor izby stwierdził, że małżonkowie pozostają w świetle prawa w związku małżeńskim, aż do chwili uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód.

– Tym samym, nawet jeżeli rozwód został orzeczony w 2009 r., ale wyrok uprawomocnił się już w 2010 r., to małżonkowie mają prawo do wspólnego rozliczenia dochodów za 2009 rok – tłumaczy Dominika Dragan-Berestecka.

Śmierć współmałżonka

Wspólne rozliczenie dochodów przez małżonków dopuszczalne jest również wtedy, gdy małżonek podatnika zmarł, a między małżonkami istniała w roku podatkowym wspólność majątkowa. Dominika Dragan-Berestecka wskazuje, że ustawodawca wyróżnia tutaj dwie sytuacje. W pierwszej podatnik zawarł związek małżeński przed rozpoczęciem roku podatkowego, a jego małżonek zmarł w trakcie roku podatkowego. W drugiej natomiast podatnik pozostawał w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, a jego małżonek zmarł po upływie roku podatkowego przed złożeniem zeznania podatkowego.

– W obu sytuacjach podatnik może rozliczyć swoje dochody wspólnie z dochodami osiągniętymi w danym roku podatkowym przez zmarłego małżonka – podpowiada nasza rozmówczyni z Kancelarii Ożóg i Wspólnicy.

Skorzystanie z opisanego sposobu rozliczenia wymaga również istnienia między małżonkami przez cały rok podatkowy wspólności majątkowej. Tym samym prawa do wspólnego opodatkowania nie mają te małżeństwa, które jako ustrój majątkowy wybrały np. rozdzielność majątkową.