Nabycie spadku skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku. Obowiązek podatkowy powstaje z dniem otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy. Od 1 stycznia 2007 r. z podatku od spadków zwolnione są osoby najbliższe. Zwolnienie to ma jednak zastosowanie tylko do przypadków, w których nabycie nastąpiło od 1 stycznia 2007 r. Nie jest zatem istotna data sądowego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, co wciąż wzbudza kontrowersje. Problem został ostatnio poruszony w interpelacji poselskiej (nr 19020).

Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na interpelację podkreśliło, że przepisy dotyczące stosowania zwolnienia nie wymagają nowelizacji. Nabycie rzeczy i praw majątkowych w drodze dziedziczenia trzeba oceniać tak, jak materia ta jest uregulowana w prawie cywilnym. Objęcie zwolnieniem spadków nabytych przed 1 stycznia 2007 r. różnicowałoby sytuację prawnopodatkową podatników ze względu na moment przeprowadzenia postępowania spadkowego, premiując w sposób nieuzasadniony te osoby, które unikały ciężarów podatkowych, zaś ewidentnie dyskryminowałoby tych podatników, którzy stosując się do obowiązujących przepisów, niekiedy napotykając trudności, zapłacili podatek.

W związku z tym podatnik, który nabył spadek przed 1 stycznia 2007 r. i nie złożył wniosku o przeprowadzenie postępowania sądowego w sprawie stwierdzenia nabycia spadku oraz nie złożył zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy i praw majątkowych (SD-3), mógłby spełnić wymogi formalne, tj. zgłoszenie nabycia dla osób zwolnionych po wejściu w życie ustawy.

Możliwości takiej pozbawiony byłby spadkobierca, który nie znając przyszłych regulacji, z własnej inicjatywy otrzymał orzeczenie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub decyzję ustalającą wysokość należnego podatku od spadków i darowizn przed tym dniem i z tego tytułu zapłacił podatek od spadków i darowizn.

6 miesięcy ma obecnie podatnik, który może korzystać ze zwolnienia na zawiadomienie urzędu skarbowego o nabyciu spadku