NIP zlikwidują, ale pozostanie

Od 1 lipca 2011 r. zniknie NIP dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz osób, które nie są podatnikami VAT – informowaliśmy w „DGP” z 9 sierpnia. Teraz okazuje się, że NIP zniknie, ale nadal będzie funkcjonował, tylko w wewnętrznej bazie administracji skarbowej.

– Chcemy, aby NIP był nadawany nazwijmy to w momencie narodzenia się numeru PESEL. Jeśli obywatel przychodzi na świat i otrzymuje PESEL, automatycznie otrzymywałby też NIP – wyjaśnia w rozmowie z „DGP” Jarosław Wyszyński, zastępca dyrektora departamentu administracji podatkowej w Ministerstwie Finansów.

Dodaje, że chodzi o to, że administracja podatkowa nie będzie wymagać podawania dwóch numerów. Resort finansów chce uwolnić osoby fizyczne nieprowadzące działalności od konieczności posługiwania się dwoma numerami identyfikacyjnymi w kontaktach z administracją. Wystarczy, że podatnik poda PESEL. Natomiast NIP będzie potrzebny do automatyzacji procesów.

– Podatnik w kontaktach z urzędem skarbowym występuje w różnych rolach. NIP pozwala na jego identyfikację. Zlikwidowane będą dotychczasowe dolegliwości związane z pozyskiwaniem NIP-u w drodze decyzji administracyjnej. W przypadku gdy osoba fizyczna zdecyduje się na prowadzenie działalności gospodarczej, NIP zostanie jej udostępniony bez żadnej zwłoki – stwierdza Jarosław Wyszyński.

Oznacza to więc, że mimo ogłoszonej likwidacji NIP nie zostanie on unicestwiony i wyeliminowany z obrotu. Podatnik dostanie NIP w momencie narodzin, ale nie będzie musiał go znać. Dopiero w razie wystąpienia takiej potrzeby, np. gdy podatnik będzie chciał założyć firmę, NIP będzie ujawniany, a podatnik otrzyma go w urzędzie skarbowym od ręki, bo fiskus będzie go miał w swojej bazie.

Eksperci tę propozycję MF oceniają różnie. Jedni twierdzą, że to dziwaczny pomysł, inni, że to świetna propozycja, która w końcu wprowadzi porządek.

Bierzmy przykład z innych

Propozycja Ministerstwa Finansów dotycząca zlikwidowania konieczności posiadania NIP przez podatników nieprowadzących pozarol- niczej działalności gospodarczej została pozytywnie przyjęta przez samych zainteresowanych, jak i doradców podatkowych.

– Jak zwykle jednak diabeł tkwi w szczegółach – stwierdza Michał Grzybowski, doradca podatkowy, dyrektor w Ernst & Young.

I rzeczywiście tak jest. Szczegóły rozwiązań dotyczących zasad stosowania w najbliższych latach numeru identyfikacji podatkowej przez osoby nieprowadzące firm znacznie różnią się od tego, co początkowo zapowiadało Ministerstwo Finansów.

– Wydaje się, że po raz kolejny zdecydowano się na półśrodki w kwestii uproszenia identyfikacji obywateli – ocenia Michał Grzybowski.

Jednocześnie przytacza przykład USA, gdzie wszyscy legalnie tam przebywający i pracujący, zarówno obywatele, jak i cudzoziemcy, posługują się tzw. numerem ubezpieczeniowym. Jakkolwiek numer ten stworzony został początkwo dla celów korzystania ze świadczeń ubezpieczeniowych i zdrowotnych, de facto jest dziś podstawowym i jedynym identyfikatorem w wielu dziedzinach życia codziennego.

– Warto więc, aby zmiany proponowane przez MF doprowadziły do możliwości funkcjonowania jednego numeru identyfikacyjnego zarówno dla obywateli polskich, jak i cudzoziemców, którzy płacą podatki w naszym kraju – podpowiada ekspert Ernst & Young.