Osoby korzystające nieodpłatnie z cudzego gruntu uzyskują przychód z nieodpłatnego świadczenia. Należy go wykazać w rozliczeniach z fiskusem i opodatkować. W praktyce nieodpłatne korzystanie z cudzych gruntów dotyczy m.in. przedsiębiorstw energetycznych, telekomunikacyjnych, gazowniczych, wykorzystujących sieci techniczne.

– Wykazujemy dochody z nieodpłatnych korzyści. Może to dotyczyć także słupów energetycznych oraz innych elementów infrastruktury sieciowej. Wysokość podatku z tego tytułu jest indywidualnie wyliczana – podaje nam Iwona Jarzębska, rzecznik RWE w Polsce.

Telekomunikacja Polska na nasze pytanie o opodatkowanie przychodów z tytułu nieodpłatnego korzystania z cudzych gruntów odpowiedziała, że jej rozliczenia są zgodne z prawem. Odpowiedzi nie przysłały Vattenfall i PGNiG.

Zdaniem resortu

Do przychodów zalicza się wartość otrzymanych przez podatników nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń. Gdy podatnik otrzymuje od innego podmiotu nieodpłatne świadczenie, jest zobowiązany do wykazania przychodu.

– Ocena, czy w konkretnej sytuacji mamy do czynienia z nieodpłatnym świadczeniem, zależy od okoliczności faktycznych danej sprawy. Nie można jednak wprowadzić generalnego stwierdzenia, że w każdym przypadku bezpłatnego korzystania, np. z cudzych gruntów, dochodzi do powstania przychodu – mówi Magdalena Kobos z Ministerstwa Finansów. Podobnie uważają eksperci.

Na gruncie ustawy o CIT istnieją przepisy nakazujące do przychodów podatnika zaliczać wartość świadczeń otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo nieodpłatnie. Nie znaczy to bynajmniej – jak podkreśla Michał Bator, doradca podatkowy w MDDP Doradztwo Podatkowe – że taki przychód pojawia się automatycznie. W wielu przypadkach firmy energetyczne lub telekomunikacyjne uregulowały kwestię wykorzystania cudzych nieruchomości i korzystanie to nie jest nieodpłatne. Ponadto do zastosowania tego przepisu wymagane jest nie tylko stwierdzenie, że podatnik otrzymuje jakieś świadczenie nieodpłatnie (częściowo nieodpłatnie), ale także dokonanie precyzyjnej i niebudzącej wątpliwości wyceny wartości takiego świadczenia.

– W przypadku wielu rodzajów sieci technicznych ustalenie wartości świadczenia, które otrzymuje zakład energetyczny lub telekomunikacyjny od właściciela nieruchomości, nad którą lub pod którą umieszczone są sieci techniczne, może być bardzo trudne – stwierdza Michał Bator.

Ekspert uważa, że w wielu sytuacjach można też argumentować, że z punktu widzenia prawa cywilnego właściciel (użytkownik wieczysty) gruntu nie miałby podstaw do żądania wynagrodzenia od zakładu energetycznego lub telekomunikacyjnego – nie ma więc podstaw do powstawania jakichkolwiek świadczeń nieodpłatnych.