Kiedy podatnik może wnioskować o zwrot nadpłaty podatku

Jak NSA słusznie zauważył, przepisy nie warunkują zwrotu nadpłaty podatnikowi od tego, czy podatnik poniósł ciężar ekonomiczny podatku. Wydaje się to być prostą konsekwencją faktu, że podatnik musi zapłacić podatek niezależnie od tego, czy przerzucił ciężar ekonomiczny podatku na swojego kontrahenta w całości lub części, czy też nie przerzucił. Obecnie podatnik nie może się zwolnić z obowiązku zapłaty podatku, nawet gdyby wykazał, że ciężaru ekonomicznego podatku na kontrahenta w części lub w całości nie przerzucił. Ustawodawca wybrał zatem racjonalne i sprawiedliwe rozwiązanie – przerzucenie czy poniesienie przez podatnika ciężaru ekonomicznego podatku nie ma znaczenia zarówno dla obowiązku uiszczenia należnego podatku przez podatnika, jak i dla zwrotu nienależnie uiszczonego podatku (nadpłaty) podatnikowi przez organ podatkowy. W działalności gospodarczej nakierowanej na osiągnięcie zysku racjonalnym działaniem podatnika jest próba kalkulowania cen w taki sposób, aby dokonać przerzucenia ciężaru ekonomicznego wszystkich podatków (nie tylko akcyzy) i należności publicznoprawnych na swoich kontrahentów. W idealnym świecie kontrahenci podatników ponosiliby ciężar ekonomiczny nie tylko akcyzy czy VAT, ale także m.in. cła, podatku od nieruchomości, różnego rodzaju opłat oraz podatków dochodowych. Jednak idealny świat w tym aspekcie nie istnieje, ponieważ warunki rynkowe rzadko na to pozwalają. Widać to właśnie m.in. w przypadku podwyżek akcyzy od wyrobów tytoniowych lub alkoholu, gdzie podwyżka pociąga za sobą często nie tylko spadek sprzedaży i w konsekwencji zysków podmiotów zaangażowanych w ich obrót, ale i często prowadzi do tego, że obniżana jest dotychczasowa marża producentów i z tej obniżki pokrywany jest zwiększony podatek.