Już w przyszłym roku w gabinetach lekarskich mają pojawić się kasy fiskalne. Lekarz każdą wizytę będzie musiał nabić w kasie i wydać paragon pacjentowi. Problem pojawi się wtedy, gdy kasa się zepsuje. Zgodnie z przepisami podatkowymi w takiej sytuacji nie można świadczyć usług. Podatnik, który dokona transakcji z pominięciem urządzenia fiskalnego, ponosi odpowiedzialność karną skarbową. Istnieje więc ryzyko, że w przypadku awarii kasy w gabinecie lub podczas wizyty w terenie lekarz będzie musiał odmówić przyjęcia pacjentów.

Oczywiście nie dotyczy to przypadku, gdy będzie istniało zagrożenie zdrowia lub życia chorego wymagające natychmiastowej pomocy. Lekarza obowiązuje przede wszystkim przysięga Hipokratesa, czyli obowiązek ratowania życia ludzkiego. Żaden rozsądny lekarz nie odmówi pomocy ze względu na awarię kasy, a żaden rozsądny urzędnik skarbowy nie powinien doszukiwać się w takim przypadku podstawy do odpowiedzialności karnej skarbowej.

Zdaniem ekspertów wprowadzenie kas dla lekarzy spowoduje wzrost wydatków budżetowych związanych z finansowaniem kas, wydłuży czas porady, a także odbije się na cenach usług.

Dodatkowo – jak wskazuje Andrzej Nikończyk, doradca podatkowy w kancelarii Kolibski Nikończyk Dec & Partnerzy – jeśli nie jest możliwe zarejestrowanie obrotu w kasie (np. awaria kasy), to nie można prowadzić sprzedaży. Z kolei nieudzielenie pomocy osobie potrzebującej powoduje naruszenie przysięgi i etyki lekarskiej, a także przepisów o wykonywaniu zawodu lekarza i kodeksu karnego. Lekarz znajdzie się w patowej sytuacji. Nie ma jednak wątpliwości, że udzieli pomocy z naruszeniem przepisów podatkowych.

– Powołując się na stan wyższej konieczności, lekarz uwolni się od winy – przekonuje Andrzej Nikończyk.

Sankcje karne

Osoba dokonująca sprzedaży z pominięciem kas fiskalnych podlega karze grzywny do 180 stawek dziennych (czyli od 7902 zł do 3 160 800 zł). Ponadto w stosunku do podatników naruszających przepisy dotyczące kas fiskalnych ustala się tzw. dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30 proc. kwoty podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług.

Powstaje pytanie, czy np. awaria kasy fiskalnej lub inna przyczyna, która uniemożliwi poprawne zarejestrowanie transakcji za pomocą kasy, uprawnia lekarza do sprzedaży usługi. Radosław Piekarz, menedżer w Taxperience, odpowiada, że zgodnie z prawem podatkowym – nie.

Ekspert przypomina, że na podstawie kodeksu karnego skarbowego stan wyższej konieczności (np. ratowanie życia) nie wyłącza odpowiedzialności karnej skarbowej. Z drugiej strony prawo karne karze osobę, która nie udziela pomocy osobie potrzebującej.

– W zakresie ratowania życia nie powinniśmy kierować się wyłącznie przepisami, ale brać pod uwagę również sumienie – uważa Radosław Piekarz.