Według prognoz Europejskiego Urzędu Statystycznego w 2060 roku polskie społeczeństwo będzie drugim najstarszym w całej UE. Pierwsze miejsce zajmie Słowacja. Z kolei z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że w latach 2010–2035 przybędzie nam 3,5 mln emerytów. Sytuacji tej nie poprawia też system podatkowy.

Wspólnie z ekspertami PricewaterhouseCoopers sprawdziliśmy, jakie preferencje podatkowe przewidują dla emerytów kraje Unii Europejskiej. Polska nie plasuje się w tym zestawieniu najlepiej. Emeryci w Polsce płacą PIT od emerytury, jak każdy inny obywatel od innego dochodu. W państwach Wspólnoty też obowiązują takie systemy, ale przewidują one np. wysoką kwotę wolną od podatku czy specjalne ulgi.

Polska skala PIT

Emerytury są opodatkowane w Polsce jak większość innych dochodów, tj. według skali PIT. Jak wskazuje Joanna Narkiewicz-Tarłowska, starszy menedżer, doradca podatkowy w PricewaterhouseCoopers, nie podlegają składkom na ubezpieczenia społeczne, a jedynie na ubezpieczenie zdrowotne. Organy rentowe są nie tylko zobowiązane do pobierania miesięcznych zaliczek i składek na ubezpieczenie zdrowotne, ale także do sporządzenia rocznego obliczenia podatku.

– W związku z tym emeryci nie muszą składać zeznań rocznych, chyba że np. uzyskali dodatkowe dochody lub chcą skorzystać z łącznego rozliczenia z małżonkiem lub innych ulg podatkowych – stwierdza Joanna Narkiewicz-Tarłowska.

Dodaje, że niewiele jest udogodnień podatkowych przewidzianych specjalnie dla emerytów. Wolna od podatku jest np. wartość świadczeń przysługujących na podstawie odrębnych przepisów dotyczących emerytów i rencistów z tytułu abonamentowych opłat telewizyjnych i radiowych. Zwolnione z opodatkowania są także dochody z tytułu emerytur lub rent otrzymywanych przez osoby, które utraciły wzrok w wyniku działań wojennych w okresie wojny 1939–1945 lub eksplozji pozostałych po tej wojnie niewypałów i niewybuchów.

– Szczególne regulacje dotyczą świadczeń rzeczowych (lub ekwiwalentów pieniężnych z tytułu tych świadczeń) otrzymywanych przez emerytów i rencistów w związku z łączącym ich uprzednio z zakładami pracy stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy lub spółdzielczym stosunkiem pracy oraz od związków zawodowych do 2280 zł rocznie – wymienia Joanna Narkiewicz-Tarłowska.

Zastrzega, że inne świadczenia otrzymywane przez emerytów lub rencistów, w związku z łączącym ich uprzednio z zakładem pracy stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczym stosunkiem pracy podlegają opodatkowaniu w wysokości 10 proc. należności.

W przypadku emerytów, którzy w trakcie działalności zawodowej uczestniczyli w pracowniczym programie emerytalnym, wypłaty środków zgromadzonych w takim programie są zwolnione z opodatkowania. Jednak wpłaty do takiego programu dokonywane były z wynagrodzenia netto, zatem były opodatkowane wcześniej. Na podobnej zasadzie wolne od podatku są również dochody z tytułu oszczędzania na indywidualnym koncie emerytalnym.