Podatnik, który wystawił fakturę, musi uiścić VAT bez względu, czy otrzymał należność czy nie. Jeżeli dłużnik zalega z płatnością co najmniej 180 dni od daty upływu terminu płatności, podatnik może skorygować VAT, który musiał zapłacić od nieuiszczonej kwoty (tzw. ulga na złe długi dotycząca nieściągniętych wierzytelności). Korekta VAT nie oznacza jednak, że firma nie może dochodzić długu w sądzie cywilnym. W praktyce podatnicy zastanawiają się, czy skorzystanie z ulgi na złe długi wpływa na zakres roszczenia cywilnoprawnego o zapłatę.

Rafał Kłagisz, doradca podatkowy z Kancelarii Ożóg i Wspólnicy, wyjaśnia, że analiza przepisów prowadzi do wniosku, że korekta VAT nie wpływa na wartość przedmiotu sporu przed sądem cywilnym. Ekspert zwraca uwagę, że skorzystanie przez wierzyciela z ulgi nie powoduje zmiany treści roszczenia wobec dłużnika, bo nie dochodzi do spełnienia świadczenia.

– Nie następuje też zwolnienie dłużnika z długu w zakresie korekty podatku należnego dokonanej przez wierzyciela – podkreśla Rafał Kłagisz.

Również Bernard Łukomski, radca prawny, partner w Kancelarii Domański Zakrzewski Palinka uważa, że możliwość skorzystania z ulgi na złe długi nie powinna skutkować obniżeniem wartości przedmiotu sporu dla celów procesu cywilnego. Ekspert wskazuje na dwa podstawowe argumenty. Po pierwsze, ulga podatkowa nie powinna stanowić nagrody dla niesolidnego dłużnika. Po drugie, udzielenie przez fiskus takiej ulgi podatnikowi (wierzycielowi) nie oznacza, że zobowiązanie dłużnika uległo zmniejszeniu.

– Wręcz przeciwnie, zobowiązanie dłużnika istnieje w pełnej wysokości, a wierzyciel ma pełne prawo dochodzenia zobowiązania w takiej samej kwocie – tłumaczy Bernard Łukomski.

Ekspert dodaje, że czym innym są rozliczenia na gruncie prywatno-prawnym, a czym innym na gruncie prawa publicznego. Ulga podatkowa polega na tym, że tylko fiskus rezygnuje z części przysługującej mu daniny, lecz co jest bardzo ważne, nie w sposób definitywny. W ocenie Bernarda Łukomskiego konieczność obniżenia przez wierzyciela wartości przedmiotu sporu w postępowaniu przed sądem cywilnym równałaby się z zamknięciem wierzycielowi drogi do odzyskania pełnej wierzytelności oraz uniemożliwieniem Skarbowi Państwa odzyskania należnego mu podatku.

Ważne!

Jeżeli po dokonaniu korekty VAT w ramach ulgi na złe długi należność została uregulowana w jakiejkolwiek formie, podatnik (wierzyciel) musi zwiększyć podatek należny w rozliczeniu za okres, w którym uregulowano należność