Kwestia rozliczania strat z tytułu umorzenia jednostek uczestnictwa funduszu inwestycyjnego od dłuższego czasu jest przedmiotów sporów między podatnikami a fiskusem. Problem ten jest tym częściej poruszany, im więcej osób lokujących środki pieniężne w funduszach w związku z trwającą bessą na rynku akcji zaczęło ponosić coraz większe straty. Możliwość odliczenia poniesionej straty mogłaby przecież znacząco obniżyć uzyskany przez nich dochód podlegający opodatkowaniu.

Konstrukcja opodatkowania dochodów uzyskiwanych z tytułu uczestnictwa w funduszach kapitałowych wyrażona w przepisach ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.) nie przewiduje jednak wprost takiej możliwości. Podkreślić trzeba, że możliwość rozliczenia straty dla celów podatkowych mają na przykład inwestorzy giełdowi lokujący środki pieniężne bezpośrednio w papiery wartościowe lub instrumenty pochodne.

Opodatkowanie liniowe

Przychody, których źródłem są inwestycje giełdowe, obciążone są 19-proc. podatkiem liniowym, który odprowadzany jest od dochodu. Oznacza to, że opodatkowaniu podlega kwota będąca różnicą między przychodem a kosztem jego uzyskania. Jeśli różnica ta jest ujemna, to oznacza, że inwestor w danym roku podatkowym poniósł stratę. Obowiązek dokonania odpowiedniego rozliczenia ciąży na inwestorze i podlega wykazaniu w rocznym zeznaniu PIT-38.

Do poniesionych strat z inwestycji giełdowych, zgodnie z przepisami o PIT, zastosowanie ma generalna reguła odnosząca się do rozliczenia strat ze źródła przychodów, która określa, że o wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, można obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych.

Opodatkowanie zryczałtowane

Inaczej jest natomiast w przypadku dochodów z tytułu uczestnictwa w funduszach kapitałowych, od których pobierany jest 19-proc. zryczałtowany podatek dochodowy. Płatnikiem tego podatku nie jest jednak uczestnik funduszu inwestycyjnego, ale podmiot wypłacający uczestnikowi należności, tj. właściwe towarzystwo funduszy inwestycyjnych.