Inwestorzy giełdowi, którzy w 2008 roku sprzedali papiery wartościowe lub zamknęli pozycje na instrumentach pochodnych, mają obowiązek rozliczyć się z tych transakcji z urzędem skarbowym. Dane o uzyskanych dochodach lub poniesionych stratach wykazują w zeznaniu podatkowym PIT-38.

Odpowiednie kwoty, co do zasady, należy przepisać z informacji PIT-8C sporządzanej przez instytucję finansową obsługującą indywidualny rachunek maklerski inwestora. Druk ten biura maklerskie powinny wystawić i przesłać inwestorom do końca lutego.

Deklaracja PIT-38 przeznaczona jest jednak nie tylko do rozliczenia przychodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacji praw z nich wynikających, ale również przychodów uzyskanych w związku z transakcjami udziałami w spółkach mających osobowość prawną.

Przeniesienie kwot

Dane wyszczególnione w PIT-8C (część E) wykazuje się w deklaracji PIT-38 w części C (poz. 21, 22). Jeśli inwestor posiadał kilka rachunków maklerskich i do każdego z nich otrzymał kilka druków PIT-8C, to wszystkie wskazane w tych informacjach kwoty łączy i przenosi do zeznania PIT-38.

Biura maklerskie, sporządzając imienną informację dla inwestora, wyliczają przychód uzyskany na podstawie ceny sprzedaży poszczególnych instrumentów finansowych, natomiast koszt uzyskania przychodu na podstawie ceny ich zakupu (koszty bezpośrednie). W pozycji kosztów uwzględniają również pobierane prowizje od transakcji.

Dodatkowe koszty

Nie wszystkie przychody i koszty uzyskania przychodu wykazane są w PIT-8C. W przypadku inwestycji giełdowych podatnik może powiększyć koszty uzyskania przychodów o wydatki, które poniósł w celu osiągnięcia przychodów giełdowych (np. opłata za korzystanie z oprogramowania do analizy technicznej). Warunkiem jest jednak, że między poszczególnymi wydatkami a uzyskanym przychodem występuje związek przyczynowo-skutkowy.

Przepisy podatkowe nie wymieniają jednak tych dodatkowych wydatków, o jakie można powiększyć koszty podatkowe, a tym samym zmniejszyć dochód podlegający opodatkowaniu. Wydatki te inwestor wykazuje w pozycji inne przychody w części C deklaracji PIT-38 (poz. 23, 24).

Zwolnienie z PIT

Do części inne przychody podatnik powinien przenieść też kwoty wykazane w druku PIT-8C w części F. Biura maklerskie wykazują w tym miejscu przychody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych i realizacji praw z nich wynikających, co do których nie są w stanie określić, czy podlegają opodatkowaniu.

Ewentualne zwolnienie z opodatkowania wynika z nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z 12 listopada 2003 r. (Dz.U. nr 202, poz. 1956 z późn. zm.). Zwolnieniu podlega dochód uzyskany ze sprzedaży akcji, jeżeli jednocześnie spełnione zostały następujące warunki:

akcje dopuszczono do publicznego obrotu;

● nabycia dokonano przed 1 stycznia 2004 r.;

● nabycie nastąpiło na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym;

● sprzedaż tych akcji nie jest przedmiotem działalności gospodarczej.

Podatnik, który dysponuje dowodami, że dochód ze sprzedanych papierów wartościowych nie podlega opodatkowaniu, nie wykazuje tego dochodu w zeznaniu podatkowym.

Brak PIT-8C

Zdarzyć się mogą sytuacje, w których inwestor nie otrzymał PIT-8C. Jednak brak tego druku nie zwalnia podatnika z wykazania dochodów i złożenia deklaracji. Podkreślić trzeba, że wszelka odpowiedzialność za nieopodatkowanie dochodu podlegającego rozliczeniu w PIT-38 ciążyć będzie na podatniku, a nie na podmiocie, który powinien wystawić PIT-8C.

Inwestorzy, którzy nie otrzymali PIT-8C, a w 2008 r. dokonali zamkniętych transakcji na giełdzie, powinni wyjaśnić tę sytuację z biurem maklerskim. W razie zagubienia bądź zniszczenia PIT-8C inwestorzy mogą zwrócić się też do biura o wystawienie duplikatu.

W przypadku braku druku PIT-8C inwestor rozlicza się na podstawie własnych informacji i wyliczeń, a odpowiednie kwoty wykazuje w pozycji inne przychody w deklaracji PIT-38 (poz. 23, 24).

Złożenie zeznania

PIT-38 rozliczany jest wyłącznie indywidualnie. Wspólne rozliczenie przez małżonków przychodów z inwestycji giełdowych nie jest więc możliwe. Deklarację PIT-38 inwestorzy składają w urzędzie skarbowym, właściwym ze względu na miejsce zamieszkania, w terminie do 30 kwietnia.

Ważne! Inwestor, który ma wątpliwości co do danych wykazanych w PIT-8C, może zwrócić się do biura maklerskiego o ponowne przeliczenie kwot. Jeśli rację będzie mieć podatnik, to biura maklerskie dokonują korekty PIT-8C i przesyłają korektę do podatnika i do urzędu skarbowego