● Od stycznia 2007 r. podatnicy nie muszą składać deklaracji dokumentujących wysokość zaliczek. Jak w praktyce sprawdziło się to rozwiązanie, czy brak deklaracji skutkuje większą liczbą błędów w rozliczeniach?

- Niejasności szczególnie widoczne są przy próbie korekty błędnie wpłaconej zaliczki. Oczywiście pojawiają się błędy związane z prawidłowym określeniem zaliczki, a brak deklaracji w praktyce znacznie utrudnia skorygowanie takiego błędu. Wcześniej, przy pomyłce in minus, podatnik składał deklarację korygującą i wpłacał różnicę w kwocie zaliczki wraz z naliczonymi odsetkami. Tym samym miał on potwierdzenie naprawienia błędu, a organ podatkowy wiedział, jak przyporządkować otrzymany przelew. Obecnie podatnik również zobowiązany jest wpłacić kwotę różnicy wraz z odsetkami, ale organy podatkowe nie wiedzą, do jakiego okresu to przyporządkować. Co więcej, od 1 stycznia 2009 r. podatnik może zastosować stawkę preferencyjną odsetek za zwłokę, jeżeli samodzielnie i prawidłowo określi zaległość oraz wpłaci ją wraz z odsetkami do organu podatkowego. Dotyczy to jednak zapłaty po złożonej korekcie, a zatem teoretycznie nie będzie dotyczyło zaliczek. Ważne jest, że tylko skuteczna korekta deklaracji wyłącza odpowiedzialność karną skarbową podatnika.

● Błędy w naliczeniu zaliczek mogą skutkować odpowiedzialnością karną skarbową?

- Tak. Błędne rozliczenie zaliczki i związana z tym zaległość podatkowa będzie podlegała karze tak jak brak zapłaty podatku w terminie. Przy braku złożonej korekty deklaracji może to zatem prowadzić do nałożenia na podatnika sankcji karnej skarbowej.

● Co dla podatnika może okazać się korzystniejsze: ujawnienie błędnie naliczonych zaliczek samodzielnie czy w efekcie przeprowadzonej kontroli?

- Z punktu widzenia odpowiedzialności korzystniej jest, gdy to kontrola wykaże błąd podatnika. Może on bowiem po kontroli złożyć korektę deklaracji, która zwalniać go będzie z odpowiedzialności karnoskarbowej. Minusem tego rozwiązania jest jednak to, że zapłaci wówczas pełną kwotę odsetek za zwłokę. Jeżeli korekta zapłaconych zaliczek wiązałaby się ze złożoną samodzielnie przez podatnika korektą deklaracji, mógłby on od kwoty zaległości naliczyć odsetki podatkowe w wysokości 75 proc. podstawowej stopy odsetek za zwłokę.

● Czy to oznacza, że podatnik nigdy nie będzie mógł złożyć skutecznej korekty?

- Taka możliwość istnieje dopiero po złożonej deklaracji rocznej. W miejsce deklaracji miesięcznych lub kwartalnych ustawodawca wprowadził zbiorcze zestawienie zapłaconych zaliczek w zeznaniu rocznym. Przyjąć zatem należy, że skuteczna korekta zaliczek, wyłączająca odpowiedzialność karną skarbową, nastąpi dopiero po zakończeniu roku podatkowego.

● KRZYSZTOF BIERNACKI

ekspert podatkowy w firmie Rödl & Partner