Sprzedaż gruntów niezabudowanych nie podlega VAT. Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.) zwolniona z VAT jest dostawa terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę. Zatem dla ustalenia, czy dana transakcja podlega VAT, trzeba sprawdzić, jaki charakter ma dany teren. Przepisy podatkowe nie zawierają jednak żadnej wskazówki.

Jak wyjaśnia Tomasz Stanek, doradca podatkowy z Kancelarii Ożóg i Wspólnicy, ustalanie przeznaczenia terenu jest w praktyce problematyczne, a sądy administracyjne i organy podatkowe nie wypracowały w tym zakresie jednolitego stanowiska. Ustalenie charakteru gruntu odbywa się na podstawie przepisów innych gałęzi prawa, m.in. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

- Co do zasady charakter danego terenu wyznacza plan miejscowy - podkreśla ekspert.

Tam należy szukać wyjaśnienia, czy przedmiotem transakcji jest teren przeznaczony pod zabudowę, czy nie. Niestety, w wielu gminach nie ma planu miejscowego. W tym przypadku istotnego znaczenia nabiera zakwalifikowanie danej działki w ewidencji budynków i gruntów, chyba że została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzje takie wydaje się wyłącznie w braku planu miejscowego.

- W praktyce organy podatkowe niejednokrotnie kwestionują jednak określenie przeznaczenia gruntu oparte wyłącznie na ewidencji gruntów i budynków - zauważa Tomasz Stanek.

Dodaje, że w ich ocenie podstawowym argumentem jest charakter ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe uznają bowiem, że jest ona jedynie urzędowym zbiorem informacji faktycznych. Dzieje się tak zwłaszcza w sytuacji, gdy co innego wynika ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. W ocenie eksperta organy podatkowe zapominają jednak, że postanowienia studium nie wpływają wprost na sytuację prawną obywateli.

Ten argument okazuje się decydujący w orzecznictwie sądowym (por. wyrok WSA w Białymstoku z 22 listopada 2006 r., II SA/Bk 46/06). Podatnik, któremu organ określił kwotę VAT do zapłaty w związku z przeznaczeniem gruntu wynikającym ze studium, może liczyć na korzystne rozstrzygnięcie, ale niestety dopiero na etapie sądowym.

Ważne!

W przypadku braku planu miejscowego w gminie istotne jest zakwalifikowanie danej działki w ewidencji budynków i gruntów, chyba że została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu