Przekazywanie na rzecz fundacji pieniędzy, ze wskazaniem konkretnej osoby mającej korzystać z wpłacanych środków, stanowi darowiznę z poleceniem, która podlega podatkowi od spadków i darowizn - wyjaśnia Izba Skarbowa w Opolu w interpretacji z 13 marca 2008 r. (nr PD-II/436-0014/07/KKa). Podatek najczęściej powinna płacić osoba obdarowana. Izba uznała, że chodzi nie o darowiznę ze strony pierwotnego darczyńcy tylko fundacji.

Od razu pojawiło się pytanie, jak będzie w sytuacji przekazywania 1 proc. podatku dla organizacji pożytku publicznego. Podatnicy wskazujący w zeznaniu rocznym organizację, z którą chcą podzielić się częścią podatku, mogą przecież wpisać konkretną osobę, do której wpłata ma trafić, np. chore dziecko.

Stosownie do art. 888 par. 1 kodeksu cywilnego przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. W przypadku gdy podatnik przekazuje 1 proc. swojego podatku na rzecz określonej fundacji i wskaże w zeznaniu rocznym osobę, dla której dana kwota jest przeznaczona, to beneficjentem nie jest fundacja, która w takiej sytuacji jest jedynie pośrednikiem w przekazywaniu określonej kwoty danej osobie (środki pieniężne zasadniczo nie stanowią majątku fundacji), a ostateczny odbiorca środków pieniężnych.

Ministerstwo Finansów wyjaśniło tę kwestię w ubiegłym roku, tłumacząc, że przekazanie części podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego, nawet ze wskazaniem osoby, do której pieniądze mają trafić, w zeznaniu rocznym nie jest darowizną. Przekazywany podatek w ramach odliczenia jednoprocentowego jest należnością budżetu państwa. Nie można tu mówić o przekazywaniu darowizny, a tym bardziej konieczności płacenia przez obdarowanego podatku od takiej darowizny - wyjaśnił resort finansów. Oznacza to, że 1 proc. podatku nie powinien być traktowany jak darowizna, nawet jeżeli później, wykonując zawarte w zeznaniu polecenie podatnika, organizacja przekaże go konkretnej osobie.

Jako darowizna z poleceniem, która po przekroczeniu kwot wolnych od podatku od spadków i darowizn podlega opodatkowaniu, będzie natomiast traktowana kwota wpłacona samodzielnie przez podatnika, gdy ten wskaże osobę, na rzecz której kwota ta ma być wydatkowana. Podatek taki zapłaci tylko osoba korzystająca ze środków zgromadzonych na subkoncie organizacji pożytku publicznego, przekazywanych przez nią w wyniku wykonania polecenia.