A co z odpowiedzialnością karną członków rad nadzorczych?

- Ona również uległa zaostrzeniu. O ile w k.s.h. odpowiedzialność karna członków rad nadzorczych jest co najmniej wątpliwa, o tyle w ustawie o rachunkowości sprawa jest całkiem jasna. Zasada solidarnej odpowiedzialności sprawia, że za działania niezgodne z ustawą członkowie rady nadzorczej mogą podlegać grzywnie lub karze pozbawienia wolności.

Jak tego typu rozwiązania funkcjonują w innych krajach?

- Podobne ustawodawstwo zaimplementowane w innych krajach UE wprowadza wymóg podpisania sprawozdania finansowego przez radę nadzorczą. W polskiej ustawie o rachunkowości wymóg ten nie został wprowadzony (najprawdopodobniej przez przeoczenie), co powoduje pewną niespójność w samej konstrukcji ustawy. Można oczekiwać, że błąd ten zostanie naprawiony przy najbliższej nowelizacji ustawy.

Rady nadzorcze w spółkach giełdowych czeka jeszcze jeden dodatkowy obowiązek, mianowicie stworzenie komitetu audytu. Wyniknie on z nowelizacji ustawy o biegłych rewidentach, której projekt znajduje się już w Sejmie. Jakie zadania będzie miał komitet?

- Zadaniem komitetu audytu będzie monitorowanie procesu sprawozdawczości finansowej, kontrolowanie skuteczności systemów kontroli wewnętrznej, a także monitorowanie procesu badania sprawozdania finansowego i zarządzania ryzykiem. Dotychczas tworzenie komitetów audytu było zalecane przez giełdowe zasady dobrych praktyk bez konkretnego określenia, czym taki komitet miałby się zajmować.

Jakie konsekwencje w praktyce będą miały te zmiany?

- Nie ulega wątpliwości że nowe przepisy wymuszą większy profesjonalizm rad nadzorczych. Wyższe kwalifikacje i większe ryzyko idą zwykle w parze z wyższym kosztem, zarówno w postaci wyższego wynagrodzenia, jak i dodatkowego ubezpieczenia. Jest rzeczą oczywistą, że większa odpowiedzialność rady nadzorczej przekłada się bezpośrednio na zwiększone wymagania rady w stosunku do biegłego rewidenta. Biegły rewident ma być gwarantem dla rady, że nie powstanie sytuacja, gdy członkowie rady nadzorczej zostaną pociągnięci do cywilnej lub karnej odpowiedzialności. Tak więc kluczowy dla bezpieczeństwa rady nadzorczej będzie wybór właściwego audytora do badania sprawozdania finansowego.