Wyrok unijnego trybunału dotyczył obowiązującej od 2019 r. tzw. ustawy przekształceniowej z 20 lipca 2018 r. (Dz.U. poz. 1716). Na jej podstawie dotychczasowi użytkownicy wieczyści gruntów stali się ich właścicielami. W zamian za to muszą płacić samorządom roczne opłaty przez 20 lat bądź jednorazową opłatę (z bonifikatą), jeśli złożą w tym celu odpowiedni wniosek.
Gminy konsekwentnie twierdzą, że takie opłaty nie powinny podlegać VAT, bo zmiany użytkowania wieczystego we własność nie można traktować jako odpłatnej dostawy towaru. Taka dostawa nastąpiła już wcześniej z chwilą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, a więc nie może dojść do niej ponownie. Uważały też, że pobierając opłaty przekształceniowe działają jako organy władzy publicznej, a więc nie jak przedsiębiorcy.