Wątpliwości w tym zakresie pojawiły się z początkiem 2021 r., gdy spółki komandytowe stały się podatnikami CIT (część z nich może przejść na CIT dopiero od 1 maja br., jeżeli tak postanowili ich wspólnicy).
Ulga i odpisy
Powstało pytanie, czy takie spółki mają prawo do ulgi na złe długi (art. 18f ustawy o CIT), jeżeli przychód (z tytułu należności) został wykazany jeszcze przed zmianą ich statusu.
Reklama
Nie wiadomo też, jak postąpić w odwrotnej sytuacji ‒ czy spółka komandytowa musi korygować koszty, jeżeli nie zapłaci za towar lub usługę, a koszt został rozliczony przez jej wspólników jeszcze przed zmianą, czyli w ramach dochodu z udziału w zysku takiej spółki?
Wątpliwości dotyczą też prawa do ujęcia w kosztach uzyskania przychodów odpisów aktualizujących należności lub spisanych wierzytelności (przy spełnieniu warunków), jeżeli przychód dotyczący tych wierzytelności rozpoznali u siebie wspólnicy spółki komandytowej.

Reklama
Z odpowiedzi Ministerstwa Finansów wynika, że kluczowe są tu dwa przepisy przejściowe nowelizacji z 28 listopada 2020 r. (Dz.U. poz. 2123). Zgodnie z jej art. 12 ust. 5 do przychodów oraz kosztów uzyskania przychodów spółek komandytowych, od dnia, w którym staną się one podatnikiem CIT, nie zalicza się przychodów oraz kosztów, które stanowiły przychody lub koszty wspólników takiej spółki na podstawie art. 8 ustawy o PIT lub art. 5 ustawy o CIT.
Z kolei zgodnie z art. 12 ust. 6 spółka komandytowa uwzględnia od dnia, w którym stanie się podatnikiem CIT, zdarzenia zaistniałe przed tym dniem, mające wpływ na wysokość jej zobowiązania w CIT.
Przepisy te – jak wyjaśnia resort finansów ‒ oznaczają, że spółka komandytowa będzie „podatkową kontynuatorką” rozliczeń wynikających z prowadzonej przez nią działalności, a ujmowanych wcześniej w rozliczeniach podatkowych przez jej wspólników.
– Z wyjaśnień MF wynika więc zasada tzw. sukcesji generalnej praw i obowiązków podatkowych – komentuje Dariusz Gałązka, partner i szef zespołu doradztwa podatkowego w Grant Thornton.
To oznacza – jak dodaje ekspert ‒ że jeżeli pewne zdarzenia wystąpią po zmianie podatkowego statusu spółki komandytowej, to będą one miały wpływ na wysokość jej dochodu lub straty. Może to dotyczyć właśnie np. możliwości skorzystania przez spółkę komandytową z ulgi na złe długi w związku z brakiem zapłaty za należność, która powstała, zanim jeszcze spółka ta stała się podatnikiem komandytowej.
To samo dotyczy ujęcia w podatkowych kosztach odpisu aktualizującego należność, co do której przychód został rozpoznany jeszcze przez wspólników.
‒ Oczywiście reguła ta będzie działać również w drugą stronę, czyli jeżeli wcześniej odpis aktualizujący został uznany za koszt podatkowy przez wspólników, a ustaną warunki dla takiego uznania w momencie, gdy spółka komandytowa będzie już podatnikiem CIT, to będzie ona musiała rozpoznać podatkowy przychód ‒ podkreśla Dariusz Gałązka.
Udzielone rabaty
Ministerstwo odpowiedziało też na pytania DGP w sprawie rabatów udzielonych spółce komandytowej lub udzielonych przez tę spółkę po zmianie jej podatkowego statusu, a ujętych w rozliczeniu przez jej wspólników, a więc jeszcze przed zmianą.
Resort przypomniał, że ogólne zasady rozliczania korekty kosztów i przychodów określają art. 12 ust. 3j‒3l i art. 15 ust. 4i‒4k ustawy o CIT (w ustawie o PIT są to odpowiednio art. 14 ust. 1m–1o i art. 22 ust. 7c‒7g). Przepisy te uzależniają termin uwzględnienia korekty w podatkowych przychodach lub kosztach od powodów jej dokonania.
W każdym więc indywidualnym przypadku ocena tego, kto ma uwzględniać korektę przychodów bądź kosztów (spółka komandytowa czy jej wspólnicy), będzie zależeć od indywidualnego przypadku – wynika z odpowiedzi MF. Przy czym – jak podkreśliło ministerstwo – należy to oceniać z uwzględnieniem przepisów przejściowych nowelizacji z 28 listopada 2020 r., czyli wspominanych już art. 12 ust. 5 i 6.
To oznacza ‒ zdaniem Dariusza Gałązki ‒ że wszelkie korekty przychodów i kosztów, które są dokonywane po zmianie statusu spółki komandytowej, a dotyczą rozliczeń w okresach, gdy spółka ta była transparentna podatkowo, należy ujmować zgodnie z obecną regułą.
‒ A zatem jeżeli korekta przychodów lub kosztów nie wynika z błędu rachunkowego lub oczywistej omyłki, to takie korekty należy ująć na bieżąco. To powoduje, że w przypadku wystawienia faktur korygujących z tytułu udzielonych przez spółkę komandytową rabatów dotyczących okresów, w których spółka ta była transparentna podatkowo, taka korekta będzie miała wpływ na obniżenie przychodu (dochodu) do opodatkowania w spółce – wyjaśnia ekspert. ©℗