Jaki podatek po zmianach 

Adam Hellwig dodaje, że po zmianach – jeżeli grunty sprzeda osoba fizyczna, nieprowadząca działalności gospodarczej – transakcja będzie podlegała opodatkowaniu 2-proc. stawką PCC. Tak samo będzie opodatkowana sprzedaż gospodarstwa przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą albo przez spółkę. Ekspert wyjaśnia, że zwolniona z VAT jest sprzedaż gruntów innych niż tereny budowlane, a w przypadku braku VAT powstaje obowiązek podatkowy w PCC.

– Jeżeli przedmiotem sprzedaży będą również inne składniki niż grunt, np. budynki, wtedy należy w pierwszej kolejności ustalić, czy w stosunku do rzeczy innych niż grunt zastosowanie będzie mieć zwolnienie z VAT czy opodatkowanie VAT – radzi ekspert PwC. Zasada jest taka – jeżeli jest opodatkowanie VAT, brak jest PCC. Jeżeli mamy zwolnienie z VAT, wówczas nie ma opodatkowania PCC, chyba że przedmiotem sprzedaży jest nieruchomość (choćby rolna).

Przyczyny likwidacji zwolnień

Wiesława Dróżdż

rzecznik prasowy ministra finansów

Likwidacja zwolnień wynika z tego, że preferencje te nie spełniają swoich pierwotnych celów i nie mają znaczącego wpływu na obrót gruntami rolnymi. W polskim rolnictwie dominuje model własności rodzinnej, a nabycie, m.in. tytułem dziedziczenia lub darowizny, własności nieruchomości rolnych stanowiących gospodarstwa rolne lub wchodzących w ich skład przez osoby najbliższe jest i pozostanie zwolnione z podatku od spadków i darowizn. W PCC dostrzegamy natomiast problem nadużywania zwolnienia przez przedsiębiorców skupujących grunty rolne na cele inne niż rolnicze np. jako lokatę kapitału, pod budowę autostrad, stacji benzynowych czy działalność deweloperską. Ma to negatywne skutki dla budżetów gmin będących beneficjentami wpływów z PCC. Utrzymywanie zwolnienia nie jest też uzasadnione w aspekcie wynikającej z konstytucji zasady powszechności opodatkowania, w szczególności że stawka podatku w wysokości 2 proc. wartości rynkowej nieruchomości nie stanowi bariery do obrotu tymi gruntami.

Kto może kupić gospodarstwo rolne

Dariusz Mamiński

radca ministra, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

W przypadku obrotu pomiędzy podmiotami prywatnymi zastosowanie ma ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. z 2012 r. poz. 803, z późn.zm.). Określa ona m.in. warunki, jakie należy spełnić, aby nabyć gospodarstwo rolne, i ma zastosowanie do obrotu nieruchomościami rolnymi zarówno pomiędzy podmiotami krajowymi, jak i zagranicznymi. Przed datą wejścia w życie tej ustawy obrót nieruchomościami rolnymi nie podlegał ograniczeniom, a przeniesienie własności nieruchomości wymagało jedynie zawarcia umowy (np. sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości) w formie aktu notarialnego.

Obecnie, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, za gospodarstwo rodzinne uważa się gospodarstwo rolne prowadzone przez rolnika indywidualnego, w którym łączna powierzchnia użytków rolnych jest nie mniejsza niż 1 ha i nie większa niż 300 ha. Rolnikiem indywidualnym jest zaś osoba fizyczna będąca właścicielem, użytkownikiem wieczystym, samoistnym posiadaczem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych, posiadającą kwalifikacje rolnicze oraz co najmniej od 5 lat zamieszkała w gminie, na obszarze której jest położona jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i prowadząca przez ten okres osobiście to gospodarstwo.

Bez żadnych ograniczeń mogą nabywać nieruchomości rolne:

1) rolnicy indywidualni na powiększenie gospodarstw rodzinnych,

2) osoby bliskie zbywcy, czyli np. dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, małżonkowie, rodzeństwo,

3) członkowie spółdzielni produkcji rolnej w przypadku sprzedaży przez tych członków wkładu gruntowego na rzecz innego członka tej spółdzielni,

4) spółdzielnie produkcji rolnej – w przypadku sprzedaży przez ich członków nieruchomości rolnej stanowiącej wkład gruntowy w tej spółdzielni,

5) jednostki samorządu terytorialnego.

W przypadkach zamiaru nabycia nieruchomości rolnej przez innego nabywcę prawo pierwokupu nieruchomości nie mniejszych niż 5 ha przysługuje Agencji Nieruchomości Rolnych.

Etap legislacyjny

Projekt zaakceptowany przez rząd