Sąd rozpatrywał sprawę Wrocławia, który wystąpił do ministra finansów o interpretację podatkową. We wniosku o nią pełnomocnicy miasta przedstawili, że planuje ono zamianę nieruchomości wchodzących w skład zasobu gminy na nieruchomości Skarbu Państwa. Taka czynność jest dopuszczalna na podstawie art. 14 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 z późn. zm.). Ponadto zgodnie z tym przepisem strony nie mają obowiązku dokonywania dopłat w przypadku różnej wartości zamienionych nieruchomości.

Władztwo prezydenta

Pełnomocnicy podkreślili, że zgodnie z tą ustawą gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Natomiast zasobem nieruchomości Skarbu Państwa gospodarują starostowie. Według pełnomocników organ reprezentujący miasto (czyli prezydent) nie jest podatnikiem VAT – jest nim gmina. Jednak gmina nie musi płacić podatku z tytułu zamiany nieruchomości, ponieważ w przypadku transakcji ze Skarbem Państwa nie dochodzi do dostawy nieruchomości rozumianej jako przeniesienie władztwa ekonomicznego nad przedmiotem dostawy (w tym przypadku nieruchomości). Wynika to z tego, że mieniem, którego właścicielem była gmina, gospodarować będzie prezydent (reprezentujący jako starosta Skarb Państwa i dokonujący za niego czynności), natomiast mienie, którego właścicielem był Skarb Państwa działający przez prezydenta, stanie się własnością gminy (reprezentowanej także przez prezydenta).

Minister twierdził, że w sprawie dochodzi do dwóch odrębnych dostaw podlegających opodatkowaniu VAT, a odpłatność za nieruchomości w obu tych przypadkach stanowi inna nieruchomość. Według niego wynika to z tego, że własność nieruchomości zostaje przeniesiona tak naprawdę na inny podmiot.

Realna zamiana

WSA we Wrocławiu przyznał rację miastu i uchylił interpretację. Sąd orzekł, że w przypadku zamiany nieruchomości między gminą a Skarbem Państwa nie dochodzi do dostawy opodatkowanej. Nie można przyjąć, jak chce minister, że po stronie podatnika dokonującego zamiany nieruchomości doszło do rozporządzenia rzeczą jak właściciel, skoro władztwo nad nieruchomościami nadal pozostaje przy mieście.

Minister złożył skargę do NSA. Sąd kasacyjny utrzymał w mocy rozstrzygnięcie sądu I instancji. – Gdy nie ma zmiany właściciela w sensie ekonomicznym, niewystarczająca jest dla opodatkowania VAT zamiana własności w sensie prawnym – podkreślił sąd.

Wyrok jest prawomocny.

ORZECZNICTWO

Wyrok NSA z 4 czerwca 2013 r. (sygn. I FSK 1605/12).