Europejski problem

Problem z opodatkowywaniem żywności przekazywanej na cele dobroczynne mają też inne państwa UE.

– W większości z nich darowizny określonych produktów spożywczych są jednak w taki czy inni sposób nieopodatkowywane VAT. We Francji przepisy podatkowe wprost przewidują zwolnienie dla żywności przekazywanej na cele dobroczynne. Z tego zwolnienia może skorzystać każdy przedsiębiorca, niezależnie, czy jest producentem, czy dystrybutorem. W dodatku francuscy przedsiębiorcy mogą odliczyć za przekazane produkty spożywcze podatek naliczony – podkreśla Wojciech Śliż.

W Niemczech wykształciła się praktyka, że przedsiębiorcy nie opodatkowują towarów przekazanych na cele dobroczynne, a urzędnicy skarbowi nie kwestionują takiego sposobu rozliczeń.

Podobne nieformalne rozwiązanie funkcjonuje w Wielkiej Brytanii. Tam sklepy wyrzucają żywność do specjalnie oznaczonych, czystych pojemników i powiadamiają o tym zainteresowane podmioty, np. organizacje społeczne.

Milcząca zgoda

– Problemem marnotrawienia żywności zajął się Parlament Europejski, przyjmując rezolucję z listopada 2011 r. Wezwał w niej państwa członkowskie do podjęcia tego problemu wzdłuż całego łańcucha dostaw i konsumpcji oraz do stwarzania zachęt finansowych, ograniczających marnotrawstwo – przypomina Łukasz Denysiuk.

W październiku 2011 r. Federacja Polskich Banków Żywności złożyła w Komisji Europejskiej petycję w sprawie ujednolicenia w ramach Unii przepisów związanych z nienaliczaniem podatku VAT od żywności przekazywanej potrzebującym. Jednak KE nie podjęła oficjalnych działań w tej sprawie. Nie kwestionuje też zwolnień, które wprowadziły państwa członkowskie.

– Argumenty Ministerstwa Finansów i obawy o naruszenie przepisów unijnych w związku z ewentualnym rozszerzeniem zwolnienia z VAT darowizn żywności na inne podmioty (np. dystrybutorów) nie są całkowicie bezpodstawne, aczkolwiek w świetle już funkcjonujących regulacji ich wagi nie należy przeceniać – podsumowuje Robert Krasnodębski, doradca podatkowy Weil, Gotshal & Manges.

Projekt założeń do projektu ustawy o ułatwieniu warunków wykonywania działalności gospodarczej, zwany IV ustawą deregulacyjną, trafi wkrótce do Komitetu do Spraw Europejskich, a następnie będzie przedmiotem obrad Rady Ministrów.

Marnuje się mnóstwo pełnowartościowego jedzenia

Marek Borowski, prezes Federacji Polskich Banków Żywności

Federacja Polskich Banków Żywności od lat prowadzi działania zmierzające do zwolnienia z VAT dystrybutorów żywności, którzy chcą przekazać produkty spożywcze na cele charytatywne. W supermarketach jest mnóstwo pełnowartościowego jedzenia, którego sklepy nie są w stanie sprzedać. Są to np. produkty w pogiętych opakowaniach, lekko poobijane warzywa i owoce, artykuły z krótkim terminem przydatności do spożycia lub takie, które się nie sprzedały, gdyż zamówiono ich za dużo. Banki Żywności to wyspecjalizowana sieć organizacji pozarządowych, która mogłaby bardzo szybko przekazać taką żywność potrzebującym, jeszcze w terminie przydatności do spożycia. Niestety dla handlowców ciągle bardziej opłacalne jest wyrzucanie jedzenia do śmieci, bo przekazywanie go organizacjom charytatywnym podlega opodatkowaniu VAT. Zwolnienie dystrybutorów, w tym sieci handlowych, z podatku otworzyłoby nowe źródło, z którego można uzyskać ogromną ilość pełnowartościowej żywności dla potrzebujących. Żywność ta po prostu marnuje się i ląduje w śmieciach, a przecież mogłaby zostać przekazana najuboższym. W Polsce ponad 2,5 miliona ludzi żyje w ubóstwie i na co dzień potrzeba im jedzenia. Nie można pozwolić na to, by żywność była wyrzucana, gdy inni chodzą głodni.