Kodeks karny skarbowy przewiduje możliwość dobrowolnego poddania się odpowiedzialności (DPO). Sprawca przestępstwa lub wykroczenia podatkowego może złożyć w tym celu odpowiedni wniosek.

– Jeśli spełnione są przewidziane przepisami warunki, organ skarbowy przekazuje ten wniosek do sądu zamiast aktu oskarżenia - wyjaśnia Maria Kopówka, ekspert w spółce doradztwa podatkowego ABC Tax.

Procedura ta ma zastosowanie do osób, które popełniły czyn zagrożony wyłącznie grzywną i nie w warunkach uzasadniających nadzwyczajne obostrzenie kary. Co więcej wina sprawcy i okoliczności popełnienia przestępstwa lub wykroczenia nie mogą budzić wątpliwości. Niezbędnym warunkiem do skorzystania z procedury dobrowolnego poddania się odpowiedzialności jest uiszczenie całego należnego podatku oraz odpowiedniej kwoty tytułem kary grzywny (jest ona przedmiotem negocjacji z organem finansowym) i zryczałtowanej równowartości kosztów postępowania (określonych w rozporządzeniu ministra finansów). Organ uzależnia wniesienie wniosku od uiszczenia w całości należności publicznoprawnej, która została uszczuplona.

– Nie może więc dojść do sytuacji, w której podatnik dobrowolnie podda się odpowiedzialności i nie uiści należnego podatku – stwierdza Maria Kopówka.

Maciej Małanicz-Przybylski, ekspert w MDDP Sobońska Olkiewicz i Wspólnicy, dodaje, że jeżeli w związku z przestępstwem lub wykroczeniem skarbowym doszło do uszczuplenia należności publicznoprawnej i nie została ona dotychczas zapłacona, to składając wniosek o zezwolenie na DPO, należy ją uiścić w całości.

Ponadto sprawca powinien zapłacić tytułem grzywny kwotę odpowiadającą co najmniej 1/3 minimalnego wynagrodzenia (obecnie 500 zł) przy przestępstwie skarbowym, a przy wykroczeniu skarbowym – co najmniej 1/10 tego wynagrodzenia (obecnie 150 zł). Sprawca powinien również wpłacić co najmniej zryczałtowaną równowartość kosztów postępowania (obecnie 150 zł w przypadku przestępstw i 125 zł w przypadku wykroczeń).

Tylko po uregulowaniu całej uszczuplonej należności możliwe jest wystąpienie przez organ do sądu z wnioskiem o zezwolenie na DPO. Natomiast w przypadku grzywny organ może żądać dopłaty ponad kwotę uiszczoną przy składaniu wniosku o zezwolenie na DPO (do 15 tys. zł przy wykroczeniach i 7,2 mln zł przy przestępstwach).

Dobrowolne poddanie się odpowiedzialności może zaoszczędzić sprawcy wielu konsekwencji, których by doświadczył, gdyby został wydany normalny wyrok. Maria Kopówka przypomina, że osoby korzystające z dobrowolnego poddania się odpowiedzialności nie podlegają wpisowi do Krajowego Rejestru Karnego. Ponadto uiszczenie grzywny w ramach dobrowolnego poddania się odpowiedzialności nie stanowi przesłanki recydywy skarbowej.