Finansowanie a zapłata

W przypadku pracowników administracji szkolenie finansowane (od 70 proc.) ze środków publicznych (w ustawie o finansach publicznych) powinno korzystać z odrębnego tytułu do zwolnienia z VAT, wyłącznie ze względu na sposób finansowania.

Według Andrzeja Nikończyka w praktyce widać próby ograniczania pojęcia „finansowane” przez organy podatkowe do „zapłacone bezpośrednio”. Jednak – zdaniem eksperta – nie ma do tego żadnych podstaw prawnych. Ustawodawca celowo posłużył się pojęciem „finansowanie”, by uniezależnić zastosowanie zwolnienia od konkretnego sposobu opłacenia.

– Inaczej opodatkowaniu podlegałyby wszystkie szkolenia, które są kupowane za własne środki, a potem refinansowane z budżetu lub środków unijnych (tzw. postfinansowanie) – argumentuje Andrzej Nikończyk.

Zdaniem Pawła Nocznickiego warunek finansowania szkoleń ze środków publicznych nie obejmuje jednak sytuacji, gdy organ administracji płaci za szkolenie pracownika jego organizatorowi. Warunek finansowania należy odnosić do organizatora, który nie finansuje szkolenia z własnych środków, ale uzyskuje na nie wsparcie ze środków publicznych – m.in. ze środków pochodzących z UE (np. z EFS).

Interpretacje fiskusa

Teoretycznie omawiane dziś przez nas przypisy wydają się być dość jasne. Praktyka pokazuje jednak, że nie do końca tak jest.

– Niektóre urzędy i izby skarbowe rzeczywiście podejmują próby takiej interpretacji ustawy o VAT, aby ograniczyć możliwość stosowania zwolnienia z tego podatku – stwierdza Andrzej Pośniak, prawnik w CMS Cameron McKenna.

Jednocześnie dodaje, że dobrym przykładem jest tu interpretacja wydana 4 sierpnia 2011 r. przez dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy. Zgodnie z nią środki publiczne przeznaczone na usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, wykonywane przez podmiot niebędący wnioskodawcą o otrzymanie tych środków, tracą przymiot publiczności i stają się środkami prywatnymi. Stąd jedynie usługi szkoleniowe świadczone bezpośrednio przez beneficjentów dofinansowania mogą korzystać ze zwolnienia z podatku od towarów i usług, a pozostałe podlegają opodatkowaniu stawką 23-proc., choć nie wynika to z przepisów ustawy o VAT.

Innym przykładem są różnego rodzaju interpretacje słów „kształcenie zawodowe”. W efekcie pojawiają się sytuacje, w których władze skarbowe utrzymują, że szkolenia dla rzeczników prasowych nie są szkoleniami zawodowymi, bo rzecznik prasowy to stanowisko, a nie zawód. Pytanie zatem, jaki zawód wykonuje rzecznik prasowy?

– Mimo tych oraz podobnych opinii poszczególnych urzędów oraz izb skarbowych, pojawiło się bardzo dużo interpretacji indywidualnych, które są korzystne dla podatników. Należy zatem mieć nadzieję, że te drugie ostatecznie przeważą – mówi Andrzej Pośniak.

Warto pytać

Tomasz Wagner, ekspert w Ernst & Young, podsumowując stwierdza, że zwolnienie z VAT dla usług edukacyjnych finansowanych ze środków publicznych znajdzie oczywiście zastosowanie w wielu przypadkach, niemniej trudno się spodziewać, że nastawione na opodatkowanie organy podatkowe same będą sugerować podatnikowi świadczącemu tego typu usługi skorzystanie z takiego rozwiązania.

– Kluczowe wydaje się zatem odpowiednie sformułowanie wniosku o indywidualną interpretację – podpowiada Tomasz Wagner.

Ekspert dodaje, że w niektórych przypadkach trudno jest jednocześnie przekonać fiskusa, że tego rodzaju finansowanie w rzeczywistości miało miejsce. Jest to kłopotliwe, szczególnie w sytuacjach, kiedy podmiot nabywający szkolenia nie jest bezpośrednim dysponentem środków publicznych, uzyskuje natomiast finansowanie z tych środków. Obecnie obowiązujące przepisy nie przewidują bowiem formy, w jakiej fakt ten mógłby zostać potwierdzony dla celów zastosowania zwolnienia.

W wielu interpretacjach izby skarbowe zwalniają z VAT szkolenia

Skorzystanie ze zwolnień zależy od spełnienia ustawowych warunków

Wiesława Dróżdż

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054), zwolnione z podatku są usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego:

a) prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach, lub

b) świadczone przez podmioty, które uzyskały akredytację w rozumieniu przepisów o systemie oświaty – wyłącznie w zakresie usług objętych akredytacją, lub

c) finansowane w całości ze środków publicznych

– oraz świadczenie usług i dostawa towarów ściśle z tymi usługami związane.

Ponadto, na podstawie rozporządzenia ministra finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 73, poz. 392), rozszerzono zakres zwolnienia, o którym mowa w ww. art. 43 ust. 1 pakt 29 lit. c ustawy o VAT przez objęcie nim usług kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, finansowanych w co najmniej 70 proc. ze środków publicznych oraz świadczenie usług i dostawę towarów ściśle z tymi usługami związaną.

Dla objęcia zwolnieniem z podatku określonych usług szkoleniowych na podstawie przytoczonych przepisów konieczne jest uznanie określonych usług szkoleniowych za usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego oraz spełnienie wskazanych w przepisach przesłanek.

Pojęcie kształcenia zawodowego i przekwalifikowania zostało zdefiniowane w rozporządzeniu Rady (UE) nr 282/2011. Usługi w zakresie kształcenia zawodowego i przekwalifikowania zapewniane na warunkach określonych w art. 132 ust. 1 lit. i Dyrektywy 2006/112/WE, obejmują nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem, jak również nauczanie mające na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych. Czas trwania kursu w zakresie kształcenia zawodowego bądź przekwalifikowania nie ma w tym przypadku znaczenia.

Odnosząc te wyjaśnienia do usług szkoleniowych dla pracowników np. urzędów skarbowych, można stwierdzić, że jeśli te usługi szkoleniowe są usługami kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego (czyli pozostają w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem, lub mają na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych), oraz gdy spełnione są inne przesłanki wskazane w przepisach, usługi te są zwolnione z VAT.