Podatnik prowadzi działalność gospodarczą. Urząd skarbowy sprawdza poprawność jego rozliczeń z dwoma kontrahentami.

– Czy urząd skarbowy w ramach kontroli u mnie w firmie może sprawdzić też moich kontrahentów – pyta pan Paweł ze Szczecina.

Tak, ma takie uprawnienia. Zasady i tryb przeprowadzenia kontroli krzyżowej przez organy podatkowe reguluje Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Zasady kontroli

Kontrola krzyżowa przeprowadzana jest wyłącznie w wyniku pojawienia się zastrzeżeń co do prawidłowości lub rzetelności dokumentów posiadanych przez obie strony transakcji na skutek prowadzonego przez organ podatkowy postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej u jednego z podmiotów tej transakcji.

Oznacza to – jak tłumaczy Krzysztof Ścipień, doradca podatkowy w BDO, biuro w Katowicach – że czynności wykonywane w ramach kontroli krzyżowej mają charakter pochodny w stosunku do wszczętego wcześniej postępowania podatkowego czy kontroli podatkowej.

Jakub Wydra, ekspert w Firmie Doradczej KPMG, dodaje, że w związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym lub kontrolą podatkową organ podatkowy może zażądać od kontrahentów podatnika wykonujących działalność gospodarczą przedstawienia dokumentów, w zakresie objętym kontrolą u podatnika, w celu sprawdzenia ich prawidłowości i rzetelności.

Zakres czynności

Przedmiotem kontroli krzyżowej jest sprawdzenie dokumentów w zakresie objętym kontrolą u podatnika pod kątem ich prawidłowości i rzetelności.

Krzysztof Ścipień zauważa, że zakresem przedmiotowym kontroli krzyżowej mogą być objęte wyłącznie dokumenty, które mają związek przyczynowy z transakcjami gospodarczymi przeprowadzonymi przez podatnika z kontrahentem w okresie objętym kontrolą. Generalnie będą to faktury zakupu i sprzedaży, rejestry i deklaracje VAT, umowy, a także dowody zapłaty podatku, pod warunkiem że są nierozerwalnie związane z przeprowadzaną kontrolą u podatnika.

– Kontrahenci podatnika muszą wiedzieć, jakie dokumenty mają przedstawić do krzyżowego sprawdzenia. Na ogół otrzymują pisemne wezwanie, z którego to wynika – podpowiada Krzysztof Ścipień.

Ekspert dodaje, że w wezwaniu powinna być również informacja o sposobie ich dostarczenia. Mogą być one przedłożone osobiście przez kontrahenta, dostarczone przez jego pełnomocnika lub przesłane za pośrednictwem poczty.

– W ramach kontroli krzyżowej organy podatkowe nie mogą badać poprawności rozliczeń podatkowych kontrahenta kontrolowanego podatnika ani żądać dokumentów pozostających poza zakresem prowadzonego postępowania lub kontroli podatkowej – stwierdza Jakub Wydra.