Uniwersalne zwolnienie

Nowe czasowe zwolnienie nie jest jednak wprost warunkowane złożeniem informacji o darowiznach. Ponieważ ustawa o usuwaniu skutków powodzi stanowi odrębną podstawę zwolnienia, to zdaniem Anny Pikulskiej, starszego konsultanta w MDDP, można przyjąć, że skorzystanie z niego nie jest uzależnione od zgłoszenia darowizn w urzędzie skarbowym. Dotyczy to zarówno osób najbliższych, jak i obcych.

Paweł Jabłonowski, szef departamentu podatkowego kancelarii Chałas i Wspólnicy, podkreśla, że przyjęte zwolnienie dla darowizn na usuwanie skutków powodzi ma charakter uniwersalny. Nie przewidziano w nim limitów kwotowych, a krąg uprawnionych do skorzystania z preferencji obejmuje wszystkich obdarowanych, którzy przedmiot darowizny przeznaczą do 31 grudnia 2012 r. na usunięcie skutków powodzi. Ekspert zwraca uwagę, że poza przypadkiem, gdy podatek pobierany jest przez płatnika, podatnik w każdej sytuacji zobowiązany jest do złożenia zeznania SD-3. Jedynie w przypadku zwolnienia dla osób najbliższych, które zgłaszają nabycie na formularzu SD-Z2, względy racjonalności przemawiają za brakiem obowiązku składania zeznania.

– Można przyjąć na zasadzie analogii, że nowe zwolnienie uprawnia do nieskładania zeznania, jednak brak takiego obowiązku nie został wprost wyrażony w przepisach – mówi Paweł Jabłonowski.

Andrzej Nikończyk, doradca podatkowy w kancelarii KND & Partnerzy, podkreśla, że wprowadzone zwolnienie obejmuje nie tylko poszkodowanych, lecz także wszystkie osoby fizyczne. Tak szerokie zwolnienie, bez dodatkowych warunków, budzi poważne wątpliwości.

– Obejmuje ono zarówno darowizny dla powodzian, jak i dla osób, które nie ucierpiały bezpośrednio w wyniku powodzi, a wykorzystają nabyte rzeczy i prawa do usuwania dowolnych skutków powodzi w dowolny sposób – uważa nasz rozmówca.

Darowizna niezgłoszona

Brak również obowiązku rozliczenia się ze sposobu wykorzystania darowizn. Jak wyjaśnia Andrzej Nikończyk, wykrycie darowizny niezgłoszonej nie skutkuje powstaniem zobowiązania, zaś wszczęte postępowanie musi być umorzone jako bezprzedmiotowe, w związku ze zwolnieniem.

Dotyczy to np. osoby, która otrzyma materiały budowlane i stwierdzi, że zużyła je na usuwanie skutków powodzi u innej osoby. Jeśli ta to potwierdzi, będzie miało zastosowanie zwolnienie.

W ocenie eksperta idea zwolnienia jest słuszna, jednak wątpliwości budzi jego wprowadzanie w specjalnej ustawie. Minister finansów mógł po prostu zaniechać poboru podatków od osób poszkodowanych. Wówczas należałoby zgłaszać nabyte rzeczy i prawa oraz wykazać podatek, co zapewniłoby kontrolę przy braku konieczności jego zapłaty.