ZBIGNIEW LIPTAK

doradca podatkowy, Baker & McKenzie

Pierwsza połowa tego roku to okres zmian będących skutkiem wydania przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości w Luksemburgu w grudniu 2008 r. orzeczenia w sprawie spółki Magoora. Powszechnym zjawiskiem było składanie przez podatników wniosków w sprawie zwrotu nadpłaty VAT. Otrzymane z urzędów skarbowych kwoty VAT wraz z oprocentowaniem niejednokrotnie pomagały w utrzymaniu płynności wielu firmom, w sytuacji gdy system bankowy nie był w stanie tej płynności im zapewnić. Z kolei mniej więcej od kwietnia w ofertach salonów samochodowych znów pojawiły się samochody z kratką, dające pełne prawo do odliczenia VAT od ich zakupu i od paliwa do tych aut. W efekcie coraz częściej na drogach widzimy samochody z oddzieloną przestrzenią bagażową, tak powszechne jeszcze kilka lat temu.

W ostatnich dniach pojawiły się jednak informacje, że Ministerstwo Finansów planuje zakazać odliczenia VAT od samochodów z kratką i paliwa do nich od 1 stycznia 2010 r. Rodzi się więc pytanie, czy fiskus chce uchylić się od stosowania powyższego wyroku ETS? Oczywiście zanegowanie wyroku nie jest możliwe. Orzeczenie ETS jest wiążące i Polska, dopóki jest członkiem UE, musi się do tego orzeczenia stosować. Jednak trzeba też wiedzieć, że przepisy Dyrektywy VAT przewidują sytuację czasowego wstrzymania prawa do odliczenia VAT; swego rodzaju wentyl bezpieczeństwa na wypadek załamania grożącego budżetowi państwa (w którym VAT potrafi stanowić połowę wpływów). Jest to więc przepis szczególny, gdyż dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy mamy do czynienia z kryzysem gospodarczym. W takim przypadku każde państwo członkowskie może – po konsultacji z unijnym Komitetem ds. VAT – czasowo wstrzymać odliczenie VAT od określonych towarów. Zobaczymy więc, czy w przypadku samochodów z kratką MF zdecyduje się przystąpić do procedury zawartej w tym przepisie. Jedno jest pewne, gdy wróci koniunktura gospodarcza, prawo do pełnego odliczenia VAT będzie musiało być przywrócone, zgodnie z tezami wyroku ETS. A może do tego czasu doczekamy się już ostatecznej reformy podatkowej, która da pełne prawo do odliczenia VAT od wszystkich samochodów, a nie tylko z kratką. Trzeba bowiem pamiętać, że w sprawie spółki Magoora wypowiadać się będzie jeszcze NSA, który rozstrzygnie ostatecznie, czy prawo do odliczenia VAT dotyczy wszystkich samochodów, czy tylko tych z kratką.