Aczkolwiek zbycia spółce jej własnych akcji lub udziałów w celu umorzenia jest odpłatnym zbyciem papierów wartościowych (akcji) lub praw majątkowych (udziałów), to jednak zbieg regulacji wewnętrznego polskiego prawa podatkowego i postanowień międzynarodowych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania powoduje, że ostateczny skutek podatkowy takiego odpłatnego zbycia będzie analogiczny do wypłaty tzw. dywidendy likwidacyjnej.
Co do zasady, postanowienia umów o unikaniu podwójnego opodatkowania pozwalają na opodatkowanie zysków kapitałowych, w tym zysków z tytułu zbycia akcji i udziałów w spółkach kapitałowych tylko w tym państwie, w którym ma siedzibę albo miejsce zamieszkania zbywca tych składników majątkowych. Jednocześnie przepisy polskiego prawa podatkowego stanowią, że dochodem z tytułu udziału w zyskach osób prawnych jest dochód faktycznie uzyskany z tego tytułu, w tym m.in. dochód uzyskany z odpłatnego zbycia akcji lub udziałów na rzecz spółki w celu ich umorzenia. Jednobrzmiące uregulowania tej treści znajdują się w art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i w art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym więc, dochód z tego tytułu w polskim prawie podatkowym ma charakter dochodu z dywidendy, a ponieważ jest to związane z umorzeniem akcji lub udziałów - jest to dochód z tzw. dywidendy likwidacyjnej.
W konsekwencji do opodatkowania tego dochodu - w kontekście transgranicznym - będą miały zastosowanie przepisy umów o unikaniu podwójnego opodatkowania dotyczące dywidend (art. 10), a nie przepisy dotyczące zysków kapitałowych (art. 13). W praktyce będzie to zazwyczaj oznaczało zastosowanie stawki zryczałtowanego podatku pobieranego u źródła, czyli przez płatnika - spółkę, która nabyła akcje lub udziały w celu ich umorzenia - lecz według wynikającej z danej umowy stawki niższej niż ustawowa stawka 19-proc. Oczywiście podstawą opodatkowania będzie dochód otrzymany z tego tytułu, czyli przychód pomniejszony o koszty nabycia lub objęcia zbywanych akcji lub udziałów. Zasadę tę ostatnio kolejny raz potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w orzeczeniu sygn. akt III SA/Wa 1025/07.
DR JANUSZ FISZER,
partner White & Case, docent UW
Not. EM
ikona lupy />
dr Janusz Fiszer, partner White & Case, docent UW / DGP