Nowa instytucja nastręcza przedsiębiorcom wielu praktycznych kłopotów. Nie wiadomo, jak rozliczać PIT, gdy usługi świadczone w ramach nierejestrowanej działalności są wykonywane na rzecz podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą.
Reklama
Czy umowa zlecenia zawarta z osobą prowadzącą działalność nierejestrowaną zobowiązuje płatnika do zakwalifikowania wypłacanych należności do przychodów z działalności wykonywanej osobiście?
Zgodnie z dodanym art. 20 ust. 1ba ustawy o PIT, przychody z działalności nierejestrowanej stanowią przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9.
Od takich przychodów podatnik sam opłaca podatek dochodowy na koniec roku w swoim indywidualnym zeznaniu podatkowym. Zatem podmiot wypłacający należność za zakupione usługi i towary od osoby fizycznej, która prowadzi działalność nierejestrowaną nie pełni funkcji płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych. Ale czy na pewno?
Jak rozliczać umowy-zlecenia
Problem polega na tym, że od wielu lat w ustawie o PIT wymienione jest również inne źródło przychodów, mianowicie przychody z działalności wykonywanej osobiści, o których mowa w art. 13 pkt 8 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 2. Do takich przychodów należy zaliczać przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej.
W praktyce niejednokrotnie może się zdarzyć, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą (osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej) zawrze umowę zlecenia z osobą prowadzącą właśnie działalność nierejestrowaną.
Co w takiej sytuacji? Czy rzeczywiście podmiot wypłacający należność nie będzie zobowiązany do naliczania i potrącania zaliczek na PIT? Jakie okoliczności będą decydujące dla poprawnego zakwalifikowania wypłacanej należności do odpowiedniego źródła przychodów tj. do:
● przychodów z działalności wykonywanej osobiście (do których zalicza się przychody z umowy zlecenia), czy
● przychodów z innych źródeł (do których zalicza się działalność niezarejestrowaną)?
Na te pytania nie znajdziemy dziś odpowiedzi w przepisach podatkowych.
Sposób dokumentowania
Z nowej definicji działalności nierejestrowanej nie wynika, aby była ona dozwolona jedynie w przypadku świadczenia usług na rzecz ludności, tj. osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Jedynym kryterium odróżniającym działalność gospodarczą nierejestrowaną od działalności wymagającej rejestracji w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) jest wielkość miesięcznych należnych przychodów w kwocie nieprzekraczającej aktualnie 1050 zł.
Działalność nierejestrowaną można zatem wykonywać również na rzecz podmiotów prowadzących działalność gospodarczą (firm).
Powstaje zatem pytanie, jak firma wypłacająca należność osobie fizycznej prowadzącej działalność nierejestrowaną powinna dokumentować wydatki, by móc je zaliczyć do swoich kosztów uzyskania przychodów. Czy wystarczające w tym wypadku będzie jakiekolwiek pokwitowanie przyjęcia należności, oświadczenie, przelew na konto? Czy też może osoba prowadząca działalność nierejestrowaną ma obowiązek wystawiać rachunki, zgodnie z art. 87 ordynacji podatkowej? Przepis ten nakłada obowiązek wystawienia faktury na podatników prowadzących działalność gospodarczą. Natomiast działalność niewymagająca rejestracji nie stanowi w ogóle działalności gospodarczej, zgodnie z literalnym brzmieniem art. 5 ustawy – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r. poz. 646).
Bez informacji PIT-8C
Zasadą jest, że gdy podatnik PIT uzyskuje przychody zaliczane przez ustawodawcę do pozostałych źródeł przychodów, płatnicy mają obowiązek wystawiać informację podatkową na formularzu PIT-8C. Stanowi o tym art. 42 ustawy o PIT. Należy jednak zauważyć, że przepis ten odsyła wprost do dochodów (przychodów) wskazanych w art. 20 ust. 1. Natomiast przychody z działalności nierejestrowanej, mimo że stanowią przychód kwalifikowany do pozostałych źródeł przychodów, zostały umiejscowione w art. 20 ust. 1ba. Zatem informacja podatkowa PIT-8C nie obejmuje przychodów z działalności nierejestrowanej.