Ile składki zdrowotnej odliczą w 2026 r. ryczałtowcy oraz pozostali przedsiębiorcy

Przypomnijmy, że składki zdrowotnej nie mogą odejmować podatnicy, którzy rozliczają się z fiskusem według skali podatkowej PIT. W zamian przysługuje im kwota dochodu wolna od podatku (30 tys. zł dochodu rocznie). Prawa do niej nie mają ani liniowcy, ani ryczałtowcy.

Ile zapłacą i odliczą składki zdrowotnej w 2026 r. ryczałtowcy

Wiadomo już, jak wysoką składkę zdrowotną zapłacą w 2026 r. podatnicy, którzy będą rozliczać się z fiskusem w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Jej wysokość podaliśmy w artykule Jaką składkę zdrowotną zapłacą w 2026 r. ryczałtowcy i inni przedsiębiorcy. Jest to:

• 498,35 zł miesięcznie – przy rocznych przychodach nieprzekraczających 60 tys. zł,
• 830,58 zł miesięcznie – przy rocznych przychodach pomiędzy 60 tys. zł a 300 tys. zł,
• 1495,04 zł miesięcznie (tj. 9 proc. x 180 proc. przeciętnego wynagrodzenia) – przy rocznych przychodach powyżej 300 tys. zł.

Ryczałtowiec może odjąć połowę składki zdrowotnej od swojego przychodu, ale faktyczna korzyść z tego odliczenia jest dużo mniejsza, bo de facto wynosi ona od 8,5 proc. do 17 proc. tej połowy. Wszystko zależy od tego, według jakiej stawki ryczałtowiec płaci zryczałtowany podatek – patrz tabela 1.

Ile zapłacą i odliczą składki zdrowotnej przedsiębiorcy, którzy płacą liniowy PIT

Kto natomiast wybierze liniowy 19-proc. PIT, ma do wyboru:

• zaliczać składkę zdrowotną do kosztów uzyskania przychodów (na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 58 ustawy o PIT), lub
• odliczać składkę zdrowotną od dochodu (na podstawie art. 30c ust. 2 pkt 2 ustawy o PIT).

W obu przypadkach roczny limit odliczenia jest taki sam – w 2026 r. wyniesie on 14 100 zł (zgodnie z obwieszczeniem ministra finansów z 12 grudnia 2024 r., M.P. poz. 1274).

Co się bardziej opłaca? Zaliczyć do kosztów …

Liniowcom bardziej opłaca się zaliczać składkę zdrowotną do kosztów uzyskania przychodu. Składka jest bowiem liczona od dochodu ustalonego w ten sposób, że od przychodów z działalności gospodarczej odejmuje się koszty ich uzyskania oraz składki na ubezpieczenia społeczne. Stąd prosty wniosek: im niższy dochód, tym:

• niższa podstawa wymiaru składki zdrowotnej,
• niższa podstawa opodatkowania PIT.

Korzyść z zaliczenia składki zdrowotnej do podatkowych kosztów wynosi więc 690,90 zł (14 100 zł x 4,9 proc.). Tyle mniej będzie ona kosztować przedsiębiorcę liniowego w 2026 r.

Jednocześnie przedsiębiorca zaoszczędzi na samym podatku (zaliczce na liniowy PIT), bo wyższe koszty uzyskania przychodu to niższa podstawa opodatkowania. W 2026 r. oszczędność z tego tytułu wyniesie 2679 zł (14 100 zł x 19 proc.). W sumie przedsiębiorca liniowy zaoszczędzi 3369,90 zł (patrz tabela 2).

… czy odliczyć od dochodu?

Takiego efektu nie osiągniemy, gdy odejmiemy składkę zdrowotną od dochodu, bo wtedy dochód mamy wyliczony bez pomniejszenia go o składkę. Co więcej, zaliczenie składki zdrowotnej do kosztów może skutkować tym, że słabo zarabiający przedsiębiorca zamiast dochodu wykaże podatkową stratę (tak jest wtedy, gdy koszty przewyższają dochód). Nie uniknie wówczas minimalnej składki zdrowotnej, natomiast swój podatkowy dochód obniży o podatkową stratę dopiero w kolejnych latach (o ile będzie go miał).

Karta podatkowa

Odliczenie składki przysługuje też przedsiębiorcom, którzy rozliczają się na podstawie karty podatkowej. Oni pomniejszają podatek (nie dochód, bo go nie wykazują) o 19 proc. zapłaconych w roku składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Ale takich osób jest coraz mniej, bo w tej formie mogą rozliczać się z fiskusem tylko ci, którzy wybrali kartę w 2021 r. i przez następne lata kontynuowali ten sposób rozliczeń. Kto w tym czasie stracił prawo do karty lub w ogóle z niej nie korzystał, nie może już złożyć wniosku o opodatkowanie w tej formie - wynika z art. 65 ust. 1 ustawy zwanej potocznie Polskim Ładem (Dz.U. z 2021 r. poz. 2105 ze zm.).

TABELA 1

Korzyści ryczałtowców z odliczania w 2026 r. połowy składki zdrowotnej

Źródło: obliczenia własne

TABELA 2

Ile zaoszczędzi podatnik (liniowy PIT), jeżeli zaliczy składkę zdrowotną do kosztów uzyskania przychodu (w zł)

Obliczenia: Piotr Juszczyk, główny doradca podatkowy Infakt