We wtorek przed Trybunałem Sprawiedliwości UE odbyła się rozprawa dotycząca pytania prejudycjalnego, które zadał polski sąd. Czego dotyczy sprawa?

Przedmiotem tej sprawy (C-588/10) jest zgodność art. 29 ust. 4a polskiej ustawy o VAT z dyrektywą 2006/112/WE. Przepis ten wymaga, aby sprzedawcy w przypadku wystawienia faktury korygującej zmniejszającej cenę, np. w przypadku rabatu, obniżali podatek należny dopiero po otrzymaniu potwierdzenia otrzymania faktury korygującej przez nabywcę. Powoduje to wiele praktycznych problemów.

Po pierwsze nie jest jasne, jaką formę mają przybrać potwierdzenia otrzymania faktury korygującej. Zgodnie z praktyką takie potwierdzenie to podpis nabywcy na fakturze korygującej i odesłanie tak podpisanej kopii faktury do sprzedawcy. Po drugie w wielu przypadkach nabywcy nie odsyłają potwierdzeń otrzymania faktur korygujących do sprzedawców, co prowadzi do sytuacji, gdy sprzedawca, pomimo faktycznego zmniejszenia ceny, nie może zmniejszyć podstawy opodatkowania i ponosi koszt zawyżonego VAT z własnych środków.

Jaki przebieg miało postępowanie?

Oczywiście rząd polski bronił zgodności tego przepisu z dyrektywą. Komisja Europejska z kolei stanęła na stanowisku, że art. 29 ust. 4a ustawy o VAT jest w zasadzie zgodny z dyrektywą. Komisja twierdzi również, że w przypadku, kiedy sprzedawca nie może uzyskać potwierdzenia otrzymania faktury korygującej przez nabywcę (np. z powodu likwidacji nabywcy, ustania współpracy handlowej czy też złej woli nabywcy), przepisy polskiej ustawy o VAT powinny dopuścić, aby sprzedawca po udzieleniu rabatu mógł w inny sposób udowodnić, że nabywca nabył wiedzę o obniżeniu ceny (np. przez analizę wysokości ceny zapłaconej przez dostawcę z tytułu dostawy).

Innymi słowy, Komisja Europejska przyznaje, że art. 29 ust. 4a ustawy o VAT może naruszać zasadę neutralności VAT w sytuacji, gdy sprzedawca wykazuje VAT należny w wysokości wyższej niż cena faktycznie zapłacona. Takie jest również moje zdanie, gdyż przepisy ustawy o VAT nie mogą doprowadzić do sytuacji, gdy faktyczny ekonomiczny ciężar VAT ponosi podmiot gospodarczy, a nie ostateczny konsument. W efekcie art. 29 ust. 4a jako niezgodny z dyrektywą nie powinien być stosowany.

Co będzie oznaczać dla przedsiębiorców korzystny wyrok trybunału?

Trybunał UE powinien wydać wyrok w spornej sprawie w ciągu 2 – 3 miesięcy. Korzystny wyrok powinien oznaczać, że podstawą opodatkowania VAT po stronie przedsiębiorcy będzie zawsze cena faktycznie otrzymana. Oznacza to, że w razie zmniejszenia ceny dla obniżenia VAT należnego po wystawieniu faktury korygującej wystarczające będzie wykazanie w jakikolwiek sposób, że nabywca o obniżeniu ceny się dowiedział.