Trybunał Sprawiedliwości UE wyznaczył na 7 kwietnia 2011 r. termin rozprawy w sprawie z pytania prejudycjalnego WSA w Gliwicach (C-212/10). Czego dotyczyła sprawa przed WSA w Gliwicach?

Sprawa dotyczyła podatku od czynności cywilnoprawnych, który polska spółka zapłaciła w związku z otrzymaną od udziałowca pożyczką. Przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidywały w latach 2007 – 2008 opodatkowanie 0,5-proc. stawką podatku od czynności cywilnoprawnych tzw. czynność zmiany umowy spółki, za którą uznawane było również otrzymanie pożyczki od udziałowca.

W toku postępowania została podniesiona wątpliwość co do zgodności w tym zakresie przepisów ustawy o PCC z dyrektywą kapitałową. Polska z dniem przystąpienia do UE zrezygnowała z pobierania tego podatku, a następnie wprowadziła go ponownie w 2007 r., czym mogła naruszyć zasadę standstill.

Na jakim etapie jest obecnie postępowanie przed Trybunałem?

Po uzyskaniu stanowiska stron oraz Komisji Europejskiej Trybunał wyznaczył termin rozprawy na 7 kwietnia 2011 r. W przesłanym do TS UE stanowisku Komisja wskazała na niezgodność krajowych przepisów nakładających w latach 2007 – 2008 r. podatek od czynności cywilnoprawnych na otrzymane pożyczki od udziałowców.

Dodatkowo TS UE postanowił, że w dalszym zakresie postępowanie będzie toczyć się bez opinii rzecznika generalnego.

Dlaczego opinia rzecznika nie będzie potrzebna?

Zasadą ogólną postępowania przed TS UE jest udział rzecznika generalnego, który przedstawia opinię w rozpoznawanej sprawie. Jednak statut TS UE upoważnia do rozstrzygnięcia sprawy bez opinii rzecznika, jeżeli w sprawie nie występuje nowe zagadnienie prawne.

Czy Trybunał widzi możliwość rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy na podstawie dotychczasowego orzecznictwa?

Tak, w szczególności orzeczenie oraz tezy rzecznika generalnego w sprawie C-350-98 Henkel Hellas ABEE v. Elliniko Dimosio. Orzeczenie to wskazywało na istotną rolę zasady stand still zakazującą ponownego wprowadzania podatku kapitałowego przez państwa członkowskie, które zrezygnowały z jego poboru. W związku z tym można przypuszczać, że TS UE zajmie stanowisko pozytywne dla podatników i wskaże na niezgodność regulacji krajowych z prawem unijnym.

Kiedy zapadnie wyrok?

Po wyłączeniu z postępowania rzecznika generalnego orzeczenie powinno zostać wydane względnie szybko. Możliwe jest, że wyrok będzie wydany w okolicach czerwca, lipca.

Jakie działania powinni podjąć podatnicy?

Dla tych podatników, którzy zapłacili w 2007 roku podatek od czynności cywilnoprawnych od pożyczek od udziałowców, to najwyższy czas wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. Istnieje jeszcze wiele podmiotów, którzy nie rozpoczęli postępowań w tym zakresie.

A co z tymi podatnikami, którzy uzyskali negatywne stanowiska fiskusa?

Nawet ci podatnicy, którzy już próbowali odzyskać podatek z tytułu otrzymania pożyczki od udziałowców, lecz przegrali sprawy przed organami podatkowymi (również w wyniku niekorzystnych stanowisk sądów) będą mogli wnosić o wznowienie postępowania. W ciągu miesiąca od dnia publikacji sentencji orzeczenia TS UE w Dzienniku Urzędowym UE na żądanie podatnika możliwe jest wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją. Dla podatników, którzy przegrali sprawy w tym zakresie, jest to istotna szansa i najwyższy czas dla rozpoczęcie przygotowań do składania stosownych wniosków.