Sprawa dotyczyła podatnika, który postanowił odejść z firmy i skorzystał z wdrożonego w przedsiębiorstwie programu dobrowolnych odejść (PDO). Przedsiębiorstwo wypłaciło mu kilka świadczeń: odprawę na podstawie zakładowego układu zbiorowego pracy, odszkodowanie za skrócenie wypowiedzenia umowy o pracę oraz kolejną odprawę – na podstawie ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. z 2003 r. nr 90, poz. 844 ze zm.). W związku z wypłaconymi świadczeniami firma pobrała od nich zaliczki na PIT i wpłaciła do urzędu skarbowego. Podatnik nie zgadzał się z tym i domagał się od urzędu stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w PIT. Spór z fiskusem sprowadzał się do tego, czy wypłacone mu odprawy i odszkodowania są zwolnione z podatku. Mężczyzna uważał, że są to odszkodowania lub zadośćuczynienia, do których stosuje się zwolnienie przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT. Organy podatkowe twierdziły natomiast, że świadczenia te nie są ani odszkodowaniami, ani zadośćuczynieniami, a więc nie są zwolnione z daniny. Sprawa trafiła do sądu. WSA w Warszawie zgodził się z dyrektorem izby skarbowej. Wyjaśnił, że celem odprawy wypłaconej na podstawie układu zbiorowego pracy nie było naprawienie szkody, więc nie ma ona charakteru odszkodowawczego. Również pozostałe świadczenia – odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę oraz odprawa wypłacona na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników – nie są zwolnione z PIT, bo wynika to wprost z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT.

Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się z WSA. Sędzia Aleksandra Wrzesińska-Nowacka nie miała wątpliwości, że nowelizacja ustawy o PIT, obowiązująca od 4 października 2014 r. (zapoczątkowała spory o zwolnienie z podatku świadczeń wypłacanych w ramach programów dobrowolnych odejść), nie objęła zwolnieniem odpraw i odszkodowań, które otrzymał skarżący podatnik. – Takie rozumienie przepisów pozwala na zachowanie równości prawa wobec podatników – uzasadniła. Zarówno ci, którzy dostają odprawę na podstawie przepisów ustawowych, jak i ci, którzy otrzymają odprawę wyższą – na podstawie układów zbiorowych pracy – są traktowani tak samo. Muszą więc zapłacić PIT od otrzymanych świadczeń. 

ORZECZNICTWO

Wyrok NSA z 26 października 2016 r., sygn. akt II FSK 1861/16. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia