Dziś częsta jest sytuacja, w której zarówno większe firmy, jak i drobni przedsiębiorcy lokują swoje siedziby w krajach o niskiej stawce VAT i następnie rozpoczynają świadczenie usług na rzecz konsumentów z innych krajów Wspólnoty. Wtedy zgodnie z art. 45 dyrektywy VAT (oraz art. 28c polskiej ustawy o tym podatku) daninę rozliczają zgodnie z przepisami kraju swojej siedziby. 

To oznacza, że np. polski producent aplikacji mobilnych opodatkowuje sprzedaż na rzecz Francuza ze stawką 23 proc. obowiązującą w Polsce. Po zmianach będzie go obowiązywać stawka 20-procentowa VAT, bo taką przyjęła Francja.

Zmiany już niedługo

Od 1 stycznia 2015 r. usługi telekomunikacyjne, nadawcze i elektroniczne podlegać będą VAT w kraju ich konsumpcji.

Wynika to z dyrektywy nowelizującej z 12 lutego 2008 r., a także z rozporządzenia wykonawczego Rady UE nr 1042/2013 z 7 października 2013 r. Zmiany wdrożyła do polskiego prawa ustawa nowelizująca z 25 lipca 2014 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 1171).

Co to oznacza w praktyce dla polskiego przedsiębiorcy świadczącego jeden z tych trzech rodzajów usług?

1. Rejestracja w VAT-MOSS
Taka możliwość istnieje już od 1 października aż do końca tego roku. Przedsiębiorca powinien zarejestrować się w tzw. małym punkcie kompleksowej obsługi (VAT – MOSS). W naszym kraju rejestr punktów znajduje się w Drugim Urzędzie Skarbowym Warszawa-Śródmieście (II US) przy ul. Jagiellońskiej 15.

Przedsiębiorcy, którzy zaniedbają rejestrację mogą mieć kłopot. Jeśli dalej będą współpracować z konsumentami z innych krajów UE będą musieli zarejestrować się jako podatnicy VAT w każdym z zagranicznych krajów, gdzie dokonują sprzedaży.

Przedsiębiorca, który skorzysta z ułatwień, będzie musiał jednak wystawiać faktury według przepisów kraju konsumpcji usługi (np. francuskich jeśli polskiego e-booka kupi 19-letnia Francuzka).

Chcąc uniknąć problemów, KE zamieściła na swoich stronach internetowych zestawienie ze stawkami VAT obowiązującymi we wszystkich krajach wraz ze wskazówkami co do ich stosowania. Chodzi o dokument „VAT Rates Applied in the Member States of the European Union”. Bruksela deklaruje także umieszczanie na stronach zasad fakturowania obowiązujących w każdym kraju unijnym.

2. Procedura rejestracyjna

Odpowiednie dokumenty znajdują się na stronie Ministerstwa Finansów

  • Przedsiębiorca, który wystąpi z wnioskiem zostanie zarejestrowany w systemie VAT – MOSS pod dotychczasowym numerem NIP albo też II US odmówi przyjęcia takiego zgłoszenia. Na odmowne postanowienie będzie można wystąpić z zażaleniem.
  • Po rejestracji przedsiębiorca będzie musiał powiadamiać II US Warszawa-Śródmieście o wszelkich zmianach w zgłoszeniu rejestracyjnym, a przede wszystkim o zaprzestaniu świadczenia usług. Nieprzekraczalny termin to 10. dzień miesiąca następującego po tym, w którym zajdzie taka okoliczność. Będzie to można zrobić elektronicznie.

Obowiązki przedsiębiorców

Jakie obowiązki czekają przedsiębiorców korzystających z ułatwień?

  • Składanie drogą elektroniczną kwartalnych deklaracji VAT do II US. W praktyce będzie więc trzeba składać dwie deklaracje. W jednej z nich trzeba będzie uwzględniać sprzedaż nieobjętą nowymi regulacjami, w drugiej tę na rzecz osób fizycznych z UE. Uwzględnić należy też sprzedaż do każdego państwa unijnego, do którego trafiła usługa. Nieprzekraczalnym terminem na złożenie nowej deklaracji będzie 20. dzień miesiąca następującego po każdym kwartale (także, gdy wypadnie w sobotę lub dzień wolny od pracy). Wtedy też przedsiębiorcy powinni wpłacić na rachunek bankowy II US należny podatek. Złożona deklaracja wraz z kwotą daniny od towarów i usług trafi do państwa siedziby konsumenta za pośrednictwem bezpiecznej sieci komunikacyjnej. 
  • Prowadzenia ewidencji sprzedaży w której należy wykazać transakcje z podziałem na stawki daniny obowiązujące w innych krajach UE. Przedsiębiorcy będą musieli ją przechowywać przez 10 lat od zakończenia roku w którym doszło do transakcji. Dodatkowo taki rejestr trzeba będzie udostępniać elektronicznie na każde żądanie państwa, w którym przedsiębiorca się zarejestrował, jak też kraju, do którego sprzedawał swoje usługi. Przedsiębiorca będzie miał na to nie więcej niż miesiąc od zgłoszenia żądania przez urząd skarbowy.