Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2013 r. miała rozstrzygnąć spór o obniżoną, 8-proc. stawkę VAT od montażu szaf wnękowych i mebli do zabudowy. I teoretycznie rozstrzygnęła. Przeczą temu jednak interpretacje podatkowe, które zostały wydane już po uchwale.

Chodzi o zabudowy w mieszkaniach o powierzchni do 150 mkw. i w domach jednorodzinnych o powierzchni nieprzekraczającej 300 mkw.

Skąd te różnice

NSA o VAT od szaf

NSA o VAT od szaf

źródło: Dziennik Gazeta Prawna

W odpowiedzi na interpelację grupy posłów PO (nr 23397) wiceminister finansów Janusz Cichoń zapewnił, że problem VAT od szaf nie budzi już większych wątpliwości. Wyjaśnił, że niekorzystne stanowisko fiskusa, nakazujące stosowanie 23-proc. stawki VAT, a nie 8-proc., może wynikać z odmiennych stanów faktycznych.

Wiceminister przypomniał, że w świetle uchwały NSA preferencyjne zasady stosuje się w sytuacji, gdy montaż następuje z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych obiektu budowlanego (lokalu). Nie chodzi jednak o jakiekolwiek wykorzystanie elementów konstrukcyjnych, lecz o trwałą zabudowę spełniającą jako całość określoną funkcję użytkową – podkreślił.

„Innymi słowy montaż komponentów meblowych, niezależnie od stopnia ich przetworzenia, do którego nie zostaną wykorzystane w sposób istotny elementy konstrukcyjne obiektu budowlanego (lokalu), nie korzysta z obniżonej stawki przewidzianej w tym przepisie” – wyjaśnił Cichoń w odpowiedzi na interpelację.

To nie gotowy mebel

Zdaniem doradców podatkowych resort nieprawidłowo odczytuje istotę uchwały NSA.

Paweł Nocznicki, doradca podatkowy w Stone & Feather Tax Advisory, przyznaje, że konieczne jest wykorzystanie „w sposób istotny elementów konstrukcyjnych obiektu budowlanego”, na co zwrócił uwagę sąd i do czego szczególną wagę przywiązuje MF. Podkreśla jednak, że NSA jednoznacznie wskazał, iż nabywca nie kupuje gotowego mebla, a jedynie elementy konstrukcyjne, i dopiero po ich zmontowaniu w lokalu powstaje zabudowa.

– Dlatego wszelkie wykonanie zabudowy meblowej pod konkretny wymiar i wykorzystującej zastane elementy konstrukcyjne lokalu, np. ścianki działowe w mieszkaniu, w szczególności do montażu zabudowy poprzez ich przyłączenie do tych elementów, jest usługą opodatkowaną 8-proc. stawką – wyjaśnia rozmówca.

Dodaje, że nawet jeśli technicznie jest możliwe odłączenie i zdemontowanie elementów zabudowy, to nie wyklucza to jej trwałego charakteru.

– Zabudowa z konstrukcją lokalu tworzy jednolitą całość użytkową, a przeniesienie jej w inne miejsce – ze względu na dokładne dopasowanie do konkretnej przestrzeni – jest w praktyce niemożliwe lub znacznie utrudnione – tłumaczy Nocznicki.

Trwale czy z hakami

– Organy podatkowe odmawiają prawa do 8-proc. stawki VAT, twierdząc, że przysługiwałoby ono tylko wtedy, gdyby ewentualne rozmontowanie całości spowodowało uszkodzenie budynku – zwraca uwagę Maciej Hadas, doradca podatkowy w Grant Thornton. Jako przykład podaje interpretację dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 18 października 2013 r. (nr IPPP1/443-793/13-2/EK). Sam jednak z takim argumentem się nie zgadza.

– Z uchwały NSA w ogóle nie wynika taki warunek. Nie ma obowiązku wykazania, że w wyniku usunięcia zabudowy naruszona zostałaby konstrukcja lokalu lub budynku – tłumaczy ekspert.

Łukasz Cudanowski, konsultant podatkowy w Grupie Gumułka, podkreśla, że większość niekorzystnych interpretacji indywidualnych wydanych po uchwale (w tym interpretacje dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 18 grudnia nr IPTPP1/443-777/13-4/AK i nr IPTPP1/443-817/13-2/MH) dotyczy montażu polegającego m.in. na przytwierdzeniu mebli do ściany np. za pomocą haków. Według organów podatkowych, skoro ich demontaż nie powoduje naruszenia konstrukcji obiektu budowlanego, to w takiej sytuacji montaż powinien być objęty stawką 23-proc. VAT.

– Stanowisko to jest w mojej opinii błędne, ponieważ praktycznie przy każdym typie trwałej zabudowy dochodzi, choćby w niewielkim stopniu, do istotnego wykorzystania elementów obiektu budowlanego, a takim pojęciem posłużono się w uchwale NSA – mówi ekspert.

Zwraca więc uwagę, że nawet zwykłe przytwierdzenie mebli do ściany (np. powieszenie szafek za pomocą haków) powoduje wykorzystanie elementów konstrukcyjnych obiektu budowlanego i tworzy trwałą zabudowę spełniającą jako całość określoną funkcję użytkową.

Interpretacja do uchwały

Zdaniem Łukasza Cudanowskiego problem tkwi w rozumieniu pojęć użytych w uchwale, tj. „trwała zabudowa” oraz „wykorzystane w sposób istotny elementy konstrukcyjne obiektu budowlanego”.

– Dopóki minister finansów nie wyda interpretacji ogólnej, w której wyjaśni te pojęcia, musimy liczyć się z tym, że wydawane interpretacje indywidualne będą niekorzystne dla podatników – mówi ekspert.