Do Krajowej Informacji Podatkowej zadzwonił przedsiębiorca, który chciał się dowiedzieć, z jakimi obowiązkami podatkowymi – dla obu stron – wiąże się udostępnianie za darmo lokali związkowcom przez pracodawców.

Według departamentu podatków dochodowych Ministerstwa Finansów na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.) dochody związków zawodowych – czyli nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym – w części przeznaczonej na cele statutowe (z wyłączeniem działalności gospodarczej) są wolne od podatku. Zatem nieodpłatne udostępnianie im lokalu na cele statutowe podlega zwolnieniu.

Trudniejsza jest odpowiedź na pytanie o skutki w VAT takiej czynności dla pracodawcy. MF wyjaśnia, iż zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów. Na podstawie ust. 2 tego przepisu za odpłatne świadczenie usług uznaje się też użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż jego działalność gospodarcza. W tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego obecnych albo byłych pracowników, wspólników, udziałowców czy akcjonariuszy, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do odliczenia VAT z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części. Opodatkowaniu podlega także nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika oraz na cele osobiste jego lub wymienionych wyżej osób.

Nieodpłatne udostępnienie lokalu (mieszkalnego lub użytkowego) może zatem stanowić dla pracodawcy czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, jeśli będzie to działanie realizowane w celach innych niż działalność gospodarcza pracodawcy. Ministerstwo zaznacza, że w praktyce każdy przypadek nieodpłatnego udostępniania lokalu przez pracodawcę powinien być odrębnie analizowany. Podatnik zaś, jeśli chce mieć pewność, może wystąpić o interpertację indywidualną.