Podatnik, osoba fizyczna, zamierza zostać wspólnikiem w spółce osobowej (nie będzie to SKA). W przyszłości może jednak dojść do likwidacji tej firmy. W następstwie tego zdarzenia dostanie on pieniądze lub inne składniki majątku, w tym np. wierzytelności z tytułu pożyczek oraz wierzytelności z tytułu sprzedaży aktywów przez przedsiębiorstwo. Zainteresowany spytał ministra finansów o cztery sprawy: czy otrzymanie pieniędzy oraz wierzytelności pożyczkowych w związku z likwidacją spółki będzie jego przychodem, czy późniejsza spłata tych wierzytelności będzie przychodem oraz czy będzie nim spłata wierzytelności powstałych w związku ze sprzedażą przez firmę innych składników majątku.

Sam podatnik ocenił, że otrzymanie pieniędzy nie spowoduje uzyskania przychodu, ponieważ zgodnie z ustawą o PIT nie zalicza się do nich środków pieniężnych wypłaconych wspólnikowi spółki niebędącej osobą prawną z tytułu jej likwidacji. Z kolei jak wynika z art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b oraz art. 24 ust. 3d ustawy o PIT (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.), u wspólnika spółki osobowej otrzymującego w wyniku likwidacji składniki majątku inne niż pieniądze dochód powstaje dopiero z chwilą ich odpłatnego zbycia. W momencie ich otrzymania też nie będzie przychodu. Podobnie ze spłatą wierzytelności pożyczkowych, bo jest to sytuacja analogiczna do tej, w której wspólnik dostaje pieniądze. W ocenie podatnika zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o PIT otrzymanie zwrotu pożyczki (kwota główna) jest zdarzeniem neutralnym podatkowo, ponieważ taka transakcja nie prowadzi ani do przysporzenia majątkowego (nie jest to przychód), ani do uszczuplenia majątku (nie jest to koszt). Jedynie zapłacone/otrzymane bądź skapitalizowane odsetki czy ewentualne różnice kursowe są – odpowiednio – kosztem lub przychodem podatkowym.

Odnośnie do czwartego przypadku skarżący twierdził, że należy spłatę takich wierzytelności traktować tak jak spłatę wierzytelności pożyczkowych.

Stanowisko ministra nie było jasne. Uznał on ocenę podatnika za nieprawidłową (we wszystkich czterech przypadkach), a następnie przyznał, że otrzymanie pieniędzy i innych składników majątku w związku z likwidacją spółki nie spowoduje powstania przychodu. Co innego w przypadku spłaty wierzytelności – tu powstanie przychód z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł, że ani pieniądze, ani inne składniki majątkowe (wierzytelności) nie są dla wspólnika w momencie ich otrzymania przychodem podatkowym. Uznał, że podatnik ma rację. Jeśli zaś chodzi o spłatę wierzytelności, stwierdził, że jest to zdarzenie obojętne podatkowo. Nie jest to odpłatne zbycie praw. Spłatę wierzytelności należy traktować jak zwrot pożyczki (części głównej, bez odsetek). W efekcie spłata wierzytelności nie będzie przychodem dla skarżącego.

Wyroki są nieprawomocne.

ORZECZNICTWO

Wyroki WSA w Gdańsku z 1 paź- dziernika 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 775/13, I SA/Gd 776/13.