Ustawa z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 142, poz. 1514 z późn. zm.) zwalnia I grupę podatkową z obowiązku rozliczeń z fiskusem w przypadku nabycia w drodze darowizny pieniędzy lub innych rzeczy z przeznaczeniem na określone cele mieszkaniowe (art. 4 ust. 1 pkt 5). Podatku nie trzeba płacić, jeśli wysokość darowizny nie przekracza 9367 zł od jednego darczyńcy, a od wielu łącznie nie więcej niż 19 274 zł w okresie pięciu lat od daty pierwszej darowizny. Od 1 stycznia 2007 r. w zakresie tego zwolnienia obowiązuje dodatkowy warunek dokonania inwestycji w ciągu 12 miesięcy od dnia otrzymania darowizny.
Uprawnieni do zwolnienia
Krąg osób uprawnionych do skorzystania z omawianego zwolnienia zmienił się wraz z wprowadzeniem do ustawy o podatku od spadków i darowizn nowego art. 4a regulującego pełne zwolnienie z podatku w ramach najbliższej rodziny. Chodzi tu o tzw. zerową grupę podatkową, do której ustawodawca zaliczył małżonka, wstępnych, zstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę. Michał Grzybowski, menedżer i doradca podatkowy w Ernst & Young, wyjaśnia, że wprowadzone od 1 stycznia zwolnienie z opodatkowania rzeczy i praw majątkowych otrzymanych od osób należących do tzw. zerowej grupy podatkowej dotyczy majątku otrzymanego w formie spadków i darowizn. Szczególne zwolnienie dla nabycia z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe dotyczy natomiast wyłącznie nabycia w drodze darowizny i jest ograniczone kwotowo.
Konieczne zgłoszenie
– Biorąc pod uwagę zakres obdarowanych, których dotyczą obydwa zwolnienia, szczegól na preferencja z art. 4 ust. 1 pkt 5 może mieć zastosowanie jedynie w przypadku zięcia, synowej oraz teściów. Te osoby bowiem nie wchodzą w zakres tzw. zerowej grupy podatkowej – wyjaśnia Michał Grzybowski. Zwraca uwagę, że zwolnienie nabycia majątku w ramach tej grupy zależy, co do zasady, od dokonania zgłoszenia tego faktu w terminie miesiąca naczelnikowi urzędu skarbowego. – Można sobie zatem wyobrazić sytuację, że jeżeli osoba nie dopełni warunku zgłoszenia, ale jednocześnie darowizna spełnia warunki szczególnego zwolnienia, otrzymana kwota nadal nie będzie efektywnie obciążona podatkiem od spadków i darowizn – podsumowuje ekspert.