Dwoma momentami, w których podatnik obowiązany jest dokonać przeliczenia wartości walut są moment przeprowadzenia transakcji oraz moment jej faktycznego rozliczenia. Za pierwszym razem wycena dokonywana jest z reguły po kursie średnim waluty ogłaszanym przez NBP, za drugim –następuje po kursie faktycznie zastosowanym w dniu uregulowania należności czy zobowiązania. Różnice ujemne zmniejszą zobowiązanie wobec urzędu skarbowego.

Zmiana kursu, która obniża podatek

Wystąpienie ujemnych różnic kursowych daje podatnikowi możliwość zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów, a co za tym idzie do obniżenia podstawy do opodatkowania. Różnice ujemne powstają m.in., jeśli wartość:

- przychodu należnego wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest wyższa od wartości tego przychodu w dniu jego otrzymania, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia,
- poniesionego kosztu wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski jest niższa od wartości tego kosztu w dniu zapłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia,
- otrzymanych lub nabytych środków lub wartości pieniężnych w walucie obcej w dniu ich wpływu jest wyższa od wartości tych środków lub wartości pieniężnych w dniu zapłaty lub innej formy wypływu tych środków lub wartości pieniężnych, według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni, z zastrzeżeniem pkt. 4 i 5 art. 24c ust. 2 ustawy o PIT,
- kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego udzielenia jest wyższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego zwrotu, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni,
- kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego otrzymania jest niższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego spłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni.

Pożyczka w euro

Za kurs faktycznie zastosowany przyjmuje się kurs banku, w którym podatnik posiada rachunek walutowy, odpowiednio kurs kupna lub sprzedaży. Jeśli natomiast kurs ten nie jest możliwy do ustalenia, wyceny dokonuje się po kursie średnim ustalanym przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wpływu lub rozchodu waluty z rachunku.

Przykład
Podatnik zaciągnął 6 maja b.r. pożyczkę od spółki z o.o. za kwotę 1000 euro wynikającą z umowy pożyczki, po średnim kursie euro NBP w wysokości 4,1479. Spłata ma nastąpić po kursie 4,2500 zł. W przeliczeniu na złote zatem pożyczka opiewa na 1000 euro*4,1479 = 4147,9 zł i w takiej wartości zostanie zaksięgowana. Uregulowanie zobowiązania spowoduje powstanie różnicy ujemnej, której wartość obciąży koszty podatkowe w wysokości 1000 euro*4,2500 – 4147,9 = 102,10 zł.

Katarzyna Miazek, Tax Care
Żaneta Rowińska, księgowa Tax Care