Akcja Katolicka Archidiecezji Częstochowskiej prowadzi Centrum Integracji Społecznej (CIS). Organizuje ono zajęcia integracyjne oraz przygotowania zawodowego dla osób, które podlegają wykluczeniu społecznemu.

Uczestnikami zajęć są m.in. osoby długotrwale bezrobotne, uzależnione od alkoholu, zwalniane z zakładów karnych. Podopieczni CIS wykonują prace na rzecz zewnętrznych podmiotów, np. zakładów gospodarki mieszkaniowej. 

Usługa remontowa powinna być opodatkowana niezależnie od tego, kto ją wykonuje

Sprzątają tereny zielone, odśnieżają, koszą trawę, malują i sprzątają klatki schodowe, piwnice itp. Za wykonaną przez nich pracę CIS pobiera opłaty, ale podopieczni nie otrzymują wynagrodzenia. Dostają oni jedynie niewielkie kwoty za udział w zajęciach, a nie za konkretnie wykonaną pracę.

Centrum Integracji Społecznej uważa, że prowadzi odpłatną działalność pożytku publicznego i wykonywane przez jego podopiecznych prace podlegają zwolnieniu z VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).

Zgodnie z tym przepisem zwolnione z podatku są usługi kształcenia zawodowego i przekwalifikowania zawodowego, które są prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych ustawach, tj. w ustawie z 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym.

Zdaniem CIS podopieczni nie wykonują pracy, ale nabywają umiejętności zawodowe. Uczestnictwo w zajęciach odbywa się bowiem zgodnie z indywidualnym programem zatrudnienia przygotowanym przez pracownika socjalnego centrum.

W tej sprawie zabrał głos poseł Marek Balt, który w interpretacji nr 13375 wprost zapytał ministra finansów, czy CIS powinno świadczone przez siebie usługi opodatkowywać podatkiem od towarów i usług. Odpowiadając, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów Maciej Grabowski stwierdził, że podatnikami VAT są podmioty wykonujące działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT działalność gospodarcza to wszelka działalność producentów, handlowców i usługodawców. Zdaniem resortu okoliczność, że celem danej organizacji jest kształcenie i przekwalifikowanie zawodowe osób, które podlegają wykluczeniu społecznemu, nie wyłącza możliwości traktowania tego podmiotu jako podatnika VAT.

W dodatku fundamentalna dla VAT zasada neutralności sprzeciwia się, żeby towary lub usługi podobne były traktowane odmiennie z punktu widzenia tego podatku.