Osoba prowadząca samodzielnie działalność gospodarczą może ją przekształcić i świadczyć usługi bądź handlować towarami w formie jednoosobowej spółki kapitałowej.

Przepisy umożliwiające takie przekształcenie weszły w życie z początkiem lipca zeszłego roku, ale mało osób z nich korzysta. Jest to bowiem obarczone zbyt dużym ryzykiem podatkowym.

Wprawdzie w zakresie podatku dochodowego dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 14 listopada 2011 r. (sygn. IPPB1/415-745/11-2/E) potwierdził, że przy takim przekształceniu nie trzeba płacić 19-proc. PIT od nominalnej wartości udziałów nowej spółki (z tytułu wniesienia wkładu rzeczowego), to jednak przedsiębiorcy obawiają się innego ryzyka podatkowego. Przede wszystkim chodzi o niepewność w zakresie odliczania VAT. Pierwotne przepisy ustawy deregulacyjnej nie wprowadziły stosownych zmian do Ordynacji podatkowej. Ta luka może pozbawić nową spółkę korzystnego z punktu widzenia finansowego prawa do uzyskania zwrotu nadwyżki VAT naliczonego, którą to nadwyżkę miało przedsiębiorstwo przekształcane. Podobnie jest jeśli chodzi o odzyskanie nadpłaconego podatku dochodowego.

Duże prawdopodobieństwo zaistnienia tego ryzyka potwierdził minister finansów w odpowiedzi na interpelację poselską z 16 marca 2012 r. (nr 1628). Minister stwierdził, że jednoosobowa spółka kapitałowa powstała w drodze przekształcenia nie jest podatkowym następcą prawnym przekształconego przedsiębiorcy – osoby fizycznej.

Artur Oleś z Kancelarii doradztwa podatkowego Tax Leader Szymik, Oleś, wskazuje, że aby uniknąć tego ryzyka, do rozdziału 14 Ordynacji podatkowej należy dodać przepis dotyczący sukcesji podatkowej przy przekształceniu działalności przedsiębiorcy (osoby fizycznej) w spółkę kapitałową. Przepis powinien brzmieć, że spółka powstała po przekształceniu wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przekształcanego przedsiębiorcy.

W toku obecnych prac nad kolejną ustawą deregulacyjną Ministerstwo Finansów zgodziło się na zapewnienie przekształcanemu przedsiębiorcy ciągłości uprawnień i ulg podatkowych. Zastrzegło jednak, aby do przepisów zostało wprowadzone wyraźne ograniczenie, jeśli chodzi o kontynuację formy opodatkowania czy też rodzaju prowadzonej ewidencji. Chodzi o to, że osoba fizyczna, prowadząc indywidualną działalność, rozliczała się przecież na innych zasadach, mogła korzystać z preferencyjnego ryczałtu, a tego w formie spółki kapitałowej nie może już stosować, ponieważ nowa spółka będzie podatnikiem CIT.

Etap legislacyjny Projekt założeń do projektu ustawy o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce został sporządzony 14 czerwca 2012 r. przez Ministerstwo Gospodarki. Poddano go dodatkowym uzgodnieniom.