Coraz więcej organizacji pożytku publicznego (OPP) traci prawo do otrzymania 1 proc. podatku dochodowego od osób fizycznych. W tym roku podatnicy nie mieli możliwości przekazania swojego PIT za 2011 rok ponad 14 proc. takich podmiotów (około 1200 organizacji z 8198 zobowiązanych do złożenia sprawozdania). Rok wcześniej prawo do otrzymania podatku straciło 11 proc. OPP (804 z 7513). Dzieje się tak, bo organizacje nie dopełniają obowiązku przekazywania do resortu pracy sprawozdań finansowych i merytorycznych.

W tym roku zagrożenie utratą uprawnień jest jeszcze większe, bo zmieniły się przepisy. Aby OPP mogły otrzymywać środki z podatku, do 15 lipca muszą zamieścić sprawozdania w specjalnej bazie na stronie internetowej. Do tej pory wystarczyło dostarczyć dokumenty w wersji papierowej szefowi resortu pracy. Od tego roku zachowanie tylko formy pisemnej zostanie jednak uznane za niewypełnienie obowiązku publikacji. Spowoduje to utratę prawa do uzyskiwania 1 proc. podatku.

Nowa baza

System do publikacji sprawozdań OPP jest zamieszczony na stronie internetowej departamentu pożytku publicznego resortu pracy (pozytek.gov.pl). Dokumenty można też umieścić pod adresem opp.mpips.gov.pl.

Baza jest zupełnie nowym instrumentem, więc podmioty z niej korzystające muszą przejść proces rejestracji od początku – nawet jeśli wcześniej miały już login i hasło.

Jak wyjaśnił resort pracy, do zamieszczenia sprawozdania finansowego i merytorycznego za 2011 rok zobowiązanych jest 8509 organizacji pożytku publicznego. Do 18 czerwca tylko 2200 z nich założyło konta w nowym systemie sprawozdań OPP, a zaledwie 600 złożyło wymagane dokumenty.

Liczba ta nie powinna niepokoić, bo nowa baza działa dopiero od trzech tygodni. Została uruchomiona pod koniec maja. I choć zdarzają się przerwy w dostępie do niej, resort pracy uspokaja, że spowodowane są pracami usprawniającymi jej działanie i zdarzają się w późnych godzinach wieczornych. Prace te nie trwają zwykle dłużej niż godzinę, a departament pożytku publicznego przed każdą planowaną przerwą wydaje komunikat o terminie przeprowadzania usprawnień.

Powrót na listę

Katarzyna Osińska z ECA Auxilium wyjaśnia, że w przypadku niedopełnienia obowiązku publikacji minister pracy i polityki społecznej wzywa OPP do zaniechania naruszeń oraz przedstawienia niezbędnych wyjaśnień. Sankcją za niedostosowanie się organizacji do tego wezwania w terminie 30 dni jest utrata statusu OPP na skutek stosownego wniosku ministra do sądu rejestrowego.

– Ponowny wpis na listę organizacji pożytku publicznego uprawnionych do otrzymywania 1 proc. podatku jest uzależniony od działań podjętych przez organizację – twierdzi nasza rozmówczyni.

Jeżeli dostosuje się ona do wezwania, to będzie mogła ubiegać się o przedmiotowy wpis w kolejnym roku po dopełnieniu obowiązków związanych ze sporządzeniem i zamieszczeniem sprawozdań.

Gdy organizacja straci swój status, a chce korzystać z 1 proc. PIT, najpierw musi ponownie go odzyskać.

– Dostanie go po upływie dwóch lat od chwili wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego na wniosek ministra pracy i polityki społecznej, po dopełnieniu ogólnych wymogów zakwalifikowania jako OPP, wynikających z przepisów – wyjaśnia Katarzyna Osińska.

Duże środki

Gra warta jest świeczki, bo w zeszłym roku OPP otrzymały od podatników ponad 400 mln zł. Dla wielu z nich, np. dla Fundacji Dzieciom „Zdążyć z Pomocą”, środki pozyskane w ramach 1 proc. są głównym źródłem przychodu.

– W 2011 roku organizacja pozyskała kwotę ponad 89,5 mln zł – informuje Maciej W. Kurczab, dyrektor zarządzający fundacji.

Wyjaśnia, że środki te są przeznaczone na leczenie, rehabilitację, zakup lekarstw, sprzętu medycznego i pomocy edukacyjnych, poprawę bytu materialnego i inne specjalne potrzeby prawie 19 tys.podopiecznych prowadzonej przez niego fundacji.

– Dzięki zaangażowaniu podatników podopieczni naszej fundacji mogą skuteczniej walczyć o swoje zdrowie i sprawność – podkreśla Maciej W. Kurczab.

Dodaje, że sprawozdania z prowadzonej działalności pożytku publicznego są dobrym sposobem, by organizacje pozarządowe mogły rozliczyć się z pozyskanych środków, zapewnić transparentność swoich działań i podziękować wszystkim darczyńcom.