Właśnie minął rok, gdy minister finansów zdecydował się poszerzyć grono podatników, którzy muszą ewidencjonować swoje obroty w kasach fiskalnych. Szef MF szacował, że nowe obowiązki spadną na 150 tys. podatników, którzy zainstalują 300 tys. urządzeń. Statystyka zebrana przez nas we wszystkich 16 izbach skarbowych jest dużo niższa. W całym 2010 r. podatnicy zgłosili prawie 138 tys. kas fiskusowi. W 2011 r. było to ponad 201 tys. urządzeń. Zatem wzrost wyniósł zaledwie 62 tys. Spory odsetek kas – bo w niektórych urzędach sięgający nawet 60 proc. – został zainstalowany przez lekarzy. Tylko niewielki procent w tej grupie stanowią prawnicy.

Obowiązki ewidencyjne

Większość podatników sprzedających towary i świadczących usługi ma obowiązek prowadzenia ewidencji obrotów i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących. Każda dokonywana przez nich sprzedaż powinna zostać udokumentowana paragonem, który następnie zostaje wręczony kupującemu.

Kasy fiskalne w prowadzonej działalności gospodarczej muszą od początku maja 2011 r. stosować m.in. lekarze, prawnicy, rzeczoznawcy, osoby świadczące usługi pogrzebowe. Po kupnie kas fiskalnych trzeba dokonać ich fiskalizacji oraz zgłosić je w terminie 7 dni od dnia fiskalizacji do właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Naczelnik po przyjęciu zgłoszenia nada numer ewidencyjny dla każdej z kas, który nanosi się na obudowę.

Liczba podmiotów ewidencjonujących obroty w kasach zależy w dużej mierze od regionu kraju. Najwięcej kas podatnicy zgłosili w ubiegłym roku w woj. mazowieckim – 41 390. Na drugim miejscu jest woj. śląskie z 23 tys. zgłoszeń. Na trzecim miejscu jest woj. wielkopolskie z 22 696 zgłoszeniami.

Małgorzata Spychała-Szuszczyńska z Izby Skarbowej w Poznaniu wyjaśnia, że od kilku lat widać tendencję wzrostową, jeżeli chodzi o liczbę zarejestrowanych kas fiskalnych w wielkopolskiej administracji podatkowej: na koniec I kwartału 2009 r. zarejestrowanych było ponad 145 tys. kas, na koniec I kwartału 2010 r. było to już ponad 152 tys. urządzeń. Natomiast na zakończenie I kwartału 2011 r. było to już blisko 159 tys. kas fiskalnych. Na koniec 2011 r. w woj. wielkopolskim były zarejestrowane 170 353 kasy.

Podatnicy muszą zgłosić do urzędu skarbowego wszystkie nabyte urządzenia, uwzględniając też kasy rezerwowe. Z zebranej przez nas statystyki wynika, że większość dokumentów napływających do urzędów skarbowych dotyczy jednej kasy. Choć oczywiście nie jest to reguła. Elżbieta Rabczak z Izby Skarbowej w Rzeszowie tłumaczy nam, że częstotliwość zgłaszania większej liczby kas przez jednego podatnika jest uzależniona od urzędu skarbowego, terenu, na którym on działa, oraz zasięgu działania. Wśród podatników Podkarpackiego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie, którzy zgłosili kasy fiskalne - ok. 90 proc. zgłosiło więcej niż jedną kasę. W innych urzędach skarbowych kształtuje się to pomiędzy 1 a 40 proc. Rekordowa liczba zgłoszonych kas fiskalnych przez jednego podatnika to 163 kasy. Podobne wnioski wyciąga Michał Kasprzak z Izby Skarbowej w Katowicach, który zauważa, że w przypadku wyspecjalizowanych urzędów skarbowych statystyka dotycząca liczby zgłaszanych kas wygląda nieco inaczej niż w pozostałych urzędach. Na jednego zgłaszającego podatnika zazwyczaj przypada więcej niż jedna kasa. Przykładowo w II Śląskim Urzędzie Skarbowym w Bielsku-Białej w 2010 r. na jednego zgłaszającego podatnika przypadały dwie kasy, zaś w 2011 r. i czterech pierwszych miesiącach 2012 r. przeciętnie cztery kasy.

– Podatnicy najczęściej zgłaszają jedno, dwa urządzenia. Związane jest to z potencjałem gospodarczym województwa i rozmiarem prowadzonej działalności gospodarczej – stwierdza Maciej Cichański z Izby Skarbowej w Bydgoszczy.

Również Marta Szpakowska z Izby Skarbowej w Lublinie potwierdza, że sporadycznie zgłaszane są większe liczby kas, np. w przypadku uruchamiania nowych punktów sprzedaży, zwiększenia stanowisk kasowych czy wprowadzenia kas rezerwowych.