Zgodnie z ogólną zasadą świadczenia mające charakter odszkodowawczy objęte są zwolnieniem z PIT. Niestety nie zawsze można skorzystać z tej preferencji. Zwolnienie od podatku odszkodowań wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT obejmuje jedynie wyrównanie poniesionych strat, wyłącza natomiast wynagrodzenie za utracone korzyści.

– W celu ustalenia, czy odszkodowanie jest wyłączone z opodatkowania, należy ustalić, jaki rodzaj szkody został nim pokryty – mówi Anna Tołwińska, ekspert podatkowy w KPMG.

Warto również pamiętać, że zwolnieniem podatkowym nie są objęte odszkodowania wynikające np. z ugody pozasądowej.

Przed koniecznością ustalenia charakteru rekompensaty mogą stanąć np. osoby, które uzyskają odszkodowania w związku z ustaleniem obszaru ograniczonego użytkowania dla Portu Lotniczego im. Fryderyka Chopina w Warszawie. Zdaniem Anny Tołwińskiej odszkodowanie jest świadczeniem przysługującym podmiotowi, który doznał uszczerbku (szkody) np. w swoim majątku i ma ono na celu zrekompensowanie poszkodowanemu poniesionej przez niego szkody, a nie jego wzbogacenie.

– Jeżeli zatem podatnik w związku z uciążliwym sąsiedztwem lotniska ulepszył mieszkanie, wprowadzając izolację dźwiękową np. okien, to od uzyskanego w związku z tym np. w postępowaniu sądowym odszkodowania nie będzie musiał płacić podatku – mówi Anna Tołwińska.

Tego rodzaju rekompensat można dochodzić na podstawie art. 129 w zw. z art. 136 ust. 1 i 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 25, poz. 150 z późn. zm.). Na realizację uprawnień są dwa lata od wejścia w życie uchwały nr 76/11, mocą której sejmik województwa mazowieckiego ustalił obszar ograniczonego użytkowania. Termin ten biegnie od 4 sierpnia 2011 r.