O możliwości skorzystania z ulgi mieszkaniowej przez osoby zaliczane do III grupy podatkowej (niespokrewnione) przesądził Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt P 36/10). W efekcie podatnicy, którym urząd skarbowy odmówił prawa do skorzystania z ulgi mieszkaniowej po nowelizacji ustawy o podatku od spadków i darowizn z 2007 r., powinni ubiegać się o odzyskanie podatku.

Konieczny wniosek

Iwona Młynarczyk, ekspert w kancelarii Paczuski & Taudul, wyjaśnia, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego otwiera podatnikom, którzy nie skorzystali z tzw. ulgi mieszkaniowej drogę do odzyskania zapłaconego wcześniej podatku od spadków i darowizn.

– W tym celu podatnik powinien złożyć wniosek o wznowienie postępowania, w wyniku którego dotychczasowa decyzja ustalająca wartość zobowiązania podatkowego zostanie uchylona, a w jej miejsce organ podatkowy wyda nową decyzję – wyjaśnia Iwona Młynarczyk.

Z formalnego punktu widzenia złożenie wniosku nie jest ograniczone żadnym terminem. Jednak podatnicy powinni pamiętać, że zwłoka w tym zakresie może wywołać negatywne dla nich skutki. Zgodnie bowiem z art. 245 par. 1 pkt 3 lit. b) Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.), organ podatkowy – mimo istnienia przesłanek do uchylenia dotychczasowej decyzji – odmówi jej uchylenia, jeżeli wydanie nowej decyzji nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminu do wydania decyzji wymiarowej, określonego w art. 68 tej ustawy. Oznacza to, że podatnicy, którzy na podstawie wyroku TK mogą odzyskać podatek, powinni się pospieszyć.

– Termin, o którym mowa, wynosi co do zasady 3 lata od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Oznacza to, że jeżeli spadkodawca zmarł np. w 2008 roku, nowa decyzja wymiarowa mogłaby zostać wydana najpóźniej 31 grudnia 2011 r. – wskazuje Iwona Młynarczyk.

Korzystny wyrok

Wyrok Trybunału dotyczył podatników zaliczanych do III grupy podatkowej, którzy podpisali umowy o opiekę przed 1 stycznia 2007 r. przed organem gminy. Sprawowali opiekę nad spadkodawcą przez 2 lata, a po zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn spadkodawca zmarł.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r. spadkobiercy, aby móc skorzystać z ulgi mieszkaniowej, musieli podpisać ze spadkodawcą umowę o opiekę przed organem gminy. Po 1 stycznia 2007 r. przepis się zmienił i wymagał, aby umowa została zawarta w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Nowelizacja pozbawiła więc prawa do ulgi mieszkaniowej spadkobierców, którzy zawarli umowę o opiekę przed organem gminy, sprawowali ją przez 2 lata, zaś spadkodawca zmarł po 1 stycznia 2007 r., kiedy to obowiązywały już nowe warunki nabycia ulgi. Trybunał orzekł jednak, że nowelizacja w tym zakresie naruszała konstytucję, ponieważ spadkobiercy powinni mieć prawo do ulgi na zasadzie praw nabytych.

Wyjaśnijmy, że ulga mieszkaniowa polega na tym, że spadkobierca nie musi płacić podatku od spadków od wartości mieszkania do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 mkw. powierzchni użytkowej budynku.

Ważne!

Podatnicy, którzy nabyli prawo do ulgi mieszkaniowej przed 1 stycznia 2007 r., powinni złożyć wniosek o wznowienie postępowania podatkowego i ubiegać się o zwrot nienależnie zapłaconego podatku od spadków