ROZMOWA

■  Osoby osiągające dochody z pracy dla zagranicznego pracodawcy z UE (pracodawca nie ma siedziby ani przedstawicielstwa w Polsce) rozliczają swoje podatki w Polsce sami, a często także płacą sami składki ZUS. Z czego to wynika?

- Przepisy podatkowe przewidują, że dochody ze stosunku pracy z zagranicy podlegają opodatkowaniu w Polsce, jeśli praca jest wykonywana w Polsce. I z taką sytuacją mamy do czynienia w tym przypadku. Różnica, w porównaniu z osobami zatrudnionymi przez firmy mające siedzibę w Polsce, polega na tym, że obowiązki płatnika podatku musi przejąć na siebie sam zatrudniony. Firma zagraniczna, jeśli nie ma swojego przedstawicielstwa ani oddziału, nie jest zobowiązana do obliczania, poboru i odprowadzania zaliczek na podatek za polskiego pracownika.

■  Czy tak samo jest ze składkami ubezpieczeniowymi?

- Zgodnie z przepisami unijnymi pracodawca zagraniczny, podpisując umowę o pracę z polskim pracownikiem, przy założeniu, że praca jest wykonywana w Polsce, podlega naszym przepisom ubezpieczeniowym i tutaj powinien opłacać składki na takich samych zasadach, jak z polskiego stosunku pracy. W praktyce często można spotkać się z sytuacją, w której wszystkie składki odprowadza jednak sam pracownik. Firma zagraniczna, dla której polskie przepisy stanowią duże wyzwanie, decyduje się często na scedowanie obowiązku przygotowywania deklaracji i przelewów właśnie na pracownika.

■  Zdarza się, że firmy zagraniczne i osoby ujawniają się z tym, że w ogóle istnieje taki stosunek pracy po kilku miesiącach, a nawet latach, i wtedy decydują się na opłacenie składek wstecz nawet do 1 maja 2004 r., kiedy Polskę objęły przepisy unijne. Czy takie zachowanie jest możliwe?

- Tak. Pracownicy są zazwyczaj zainteresowani taką samą ochroną ubezpieczeniową, jaką zyskuje się niejako automatycznie w przypadku zatrudnienia w firmie w Polsce.

■  Czy zalegle składki można odliczyć odpowiednio od dochodu i podatku w roku zapłaty składek?

- Przepisy podatkowe przewidują, że podatnik ma prawo odliczyć od dochodu za dany rok składki na ubezpieczenie społeczne zapłacone w tym roku podatkowym. Przepisy nie ograniczają odliczenia wyłącznie do składek należnych za dany rok. A zatem nawet jeśli składki dotyczyły ubezpieczenia społecznego za lata poprzednie, nie ma powodu, aby korygować zeznania podatkowe wstecz, składki są bowiem odliczalne od dochodu za ten rok, w którym dokonano ich zapłaty, pod warunkiem że zostały obliczone i zapłacone zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Podobnie jest ze składkami zdrowotnymi. Odliczeniu od podatku za dany rok podlegają składki na ubezpieczenie zdrowotne opłacone w tym roku podatkowym, obliczone zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Należy jednak pamiętać, że odliczeniu od podatku podlega tylko część składki w wysokości 7,75 proc. podstawy jej obliczenia.

Rozmawiała Ewa Matyszewska