Podatnik prowadzi sklep. Podczas kontroli dokonanej na terenie jego firmy celnicy zatrzymali część towarów, ponieważ uznali je za podróbki. Podatnik otrzymał też decyzję zobowiązującą go do zapłaty długu celnego za towar, który zdaniem celników zostały wprowadzony nielegalnie.

– Czy celnicy mieli do tego prawo – pyta pan Jerzy z Wałbrzycha.

Kontrola w siedzibie, w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej oraz miejscu zamieszkania podmiotu podlegającego kontroli jest wykonywana po doręczeniu upoważnienia organu Służby Celnej do przeprowadzenia kontroli oraz okazaniu legitymacji służbowej.

Służba Celna ma bardzo szerokie uprawnienia kontrolne. Dzieje się tak dlatego, że do zadań Służby Celnej oprócz realizacji polityki celnej w części dotyczącej przywozu i wywozu towarów należy również wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów odrębnych, m.in. rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw i wykroczeń przeciwko prawom własności intelektualnej.

Oznacza to, że celnicy podczas kontroli przedsiębiorstwa nie tylko sprawdzają, czy za towary uiszczone zostały cło i VAT, ale również czy przedsiębiorca nie narusza przepisu art. 305 ustawy z 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej. Chodzi tutaj o przeciwdziałanie występującemu zjawisku podszywania się pod cudzą markę (tzw. piractwo).

– W zakresie realizacji tych zadań służbie celnej przysługują uprawnienia policji – tłumaczy Piotr Wołkowicki, adwokat z kancelarii Olszewski Tokarski i Wspólnicy.

Zgodnie z art. 217 par. 1 kodeksu postępowania karnego funkcjonariusze mają prawo do zatrzymania rzeczy mogących stanowić dowód w sprawie.

– Należy w tym przypadku pamiętać, że osoba, która rzecz wyda, ma prawo niezwłocznie złożyć wniosek o sporządzenie i doręczenie jej postanowienia sądu lub prokuratora o zatwierdzeniu zatrzymania, o czym należy kontrolowanego pouczyć – podkreśla Piotr Wołkowicki.

Podczas kontroli funkcjonariusz celny nie ma prawa do obłożenia przedsiębiorcy cłem. Może tego dokonać naczelnik urzędu celnego w drodze decyzji.

Ważne!

Naczelnik urzędu celnego rozstrzyga w decyzji nie tylko o kwocie długu celnego, ale również o tym, kto jest dłużnikiem celnym. Jeżeli nie uda się ustalić, kto wprowadził towary na terytorium UE, całość długu celnego będzie musiał zapłacić właściciel sklepu jako posiadacz towaru.

Podstawa prawna

Art. 305 ustawy z 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t.j Dz.U. z 2003 r. nr 119, poz. 1117 z późn. zm.).

Art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. nr 168, poz. 1323 z późn. zm.).