Poza licznymi nowelizacjami VAT w przepisach krajowych, również ustawodawca europejski nie pozwala podatnikom się nudzić. Od 1 lipca będzie stosowane nowe rozporządzenie ustanawiające środki wykonawcze do VAT (nr 282/2011). Problem w tym, że nowe rozporządzenie UE weszło w życie 12 kwietnia, uchylając jednocześnie poprzednie nr 1777/2005 z 17 października 2005 r. Jednak nowe regulacje podatnicy zastosują dopiero od początku lipca. I tak pojawił się problem, co z okresem od 12 kwietnia do 30 czerwca.

Według Andrzeja Nikończyka, doradcy podatkowego, partnera w Kancelarii KNDP, w tym czasie nie obowiązują ani dotychczasowe rozporządzenie, ani nowe.

– Może to powodować liczne problemy dla podatników, w szczególności w transakcjach międzynarodowych czy u osób świadczących usługi elektroniczne, które definiowane są w tych aktach – ostrzega Andrzej Nikończyk.

Zasada ciągłości

Wydaje się, że w nowym rozporządzeniu unijnym zabrakło przepisów przejściowych stanowiących wprost o tym, które przepisy obowiązują w okresie między 12 kwietnia a 30 czerwca 2011 r.

Zoja Choromańska, konsultant w TPA Horwath, uważa, że biorąc pod uwagę zasadę ciągłości prawa, intencją legislatora było uchylenie starego rozporządzenia od 1 lipca 2011 r., tj. w dniu, od którego nowe rozporządzenie będzie miało zastosowanie.

Maria Kukawska, partner w Stone & Feather Tax Advisory, zwraca uwagę, że polska ustawa o VAT uwzględniała zmiany wynikające z poprzedniego rozporządzenia Rady 1777/2005. W ustawie znajdują się nawet bezpośrednie odwołania do tego rozporządzenia. Jednak niezależnie od zmian w ustawie o VAT, które powodowane są rozporządzeniami wykonawczymi Rady, trzeba przypomnieć, że rozporządzenia obowiązują bezpośrednio (nie jest wymagana ich dodatkowa implementacja).

– Rozporządzenie w kształcie wspólnotowym będzie stosowane w Polsce od 1 lipca 2011 r. Na razie polskie przepisy o VAT mogą zachować obecne odwołania do poprzedniego rozporządzenia – co de facto będzie oznaczało, że stare rozporządzenia będzie wkomponowane w ustawę o VAT do 1 lipca – stwierdza Maria Kukawska.

Nowe definicje

Nowe rozporządzenie UE wprowadza od dawna oczekiwaną definicję siedziby czy stałego miejsca prowadzenia działalności, ale również – jak podkreśla Andrzej Nikończyk – nakłada na podatników obowiązki związane z weryfikacją statusu czy charakteru, w jakim działa kontrahent.

Maria Kukawska ocenia te zmiany jako techniczne czy wręcz polegające na doprecyzowaniu definicji stosowanych na potrzeby ustawy o VAT.